Bart Lens: “Baksteen verbindt heden en verleden”

Bart Lens: “Baksteen verbindt heden en verleden”

Nieuws

Met zijn huis 'De konijnenpijp' wist Bart Lens de jury van de Wienerberger Brick Awards te overtuigen. Een gesprek.

Naar tweejaarlijkse gewoonte reikte baksteenproducent Wienerberger in Wenen zijn Wienerberger Brick Awards uit. In de categorie ‘Single-Family House’ kwam de Belgische architect Bart Lens uit de bus. Met zijn huis ‘De konijnenpijp’ in Gaasbeek wist hij de jury te overtuigen. Een gesprek.

De woning is een oude boerderij in een unieke setting, die vlakbij het Kasteel van Gaasbeek ligt. Welke strategie heb je gebruikt om de individuele, kleine, half ingestorte gebouwen om te vormen tot een uniek huis met een betekenisvol uitzicht zonder het landelijke karakter te vernietigen?
Bart Lens: “Over de vijf verschillende constructies heen vond ik een sterke visuele eenheid in het gebruikte materiaal van de bakstenen. In het verleden creëerden de boeren hun bakstenen namelijk zelf door het gebruik van de klei uit de grond. Een tweede element is dat een boerderij normaal gekarakteriseerd wordt door een binnentuin en een grote inkompoort. Er mankeerde iets aan de relatie met de omgeving en de typologie van een boerderij. Door de tunnel, die de bijnaam ‘De konijnenpijp’ kreeg, zijn de praktijk, het residentiële stuk en de tuin verbonden. De tunnel herstructureert en organiseert de bestaande gebouwen en creëert op die manier een binnentuin. Vanaf het hoger gelegen Kasteel van Gaasbeek is het dak van de konijnenpijp gemakkelijk te zien. Door zowel het dak, het plafond als de vloer van de binnentuin in één materiaal vorm te geven hebben we een sterke visuele eenheid gecreëerd. Daardoor zijn de architectuur en de omgeving intussen met elkaar versmolten. Door het natuurlijke effect lijkt het alsof deze ingreep een gevolg is van de natuur en de geschiedenis.”

Hoe belangrijk was het landschap en de tuin voor de huiseigenaar, die dierenarts is?
Lens: “De eigenaar heeft zijn recent gebouwde woning verkocht om in dit project te kunnen investeren. De ligging te midden van de velden staat natuurlijk in relatie tot zijn beroep, maar eigenlijk was de aankoop vooral een impulsieve beslissing. De familie houdt van deze nieuwe thuis.”

Wat is volgens jou het meest eigene aan dit gebouw?
Lens: “Dat een eenvoudig en zo evident materiaal als baksteen structuur kan brengen in een cluster van gebouwen. Ik had nooit gedacht dat bakstenen architecturaal zo ‘sexy’ konden zijn. Het gaat er niet om om water opnieuw uit te vinden, maar wel om water op een andere manier op te dienen, zodat het beter smaakt. Met bakstenen is het net zo.”

Het gebouw staat bekend als ‘De konijnenpijp’. Vanwaar komt die term?
Lens: “De naam van het project is gekozen door de eigenaars, hij geeft een ruimtelijke hint over de natuurlijke scheiding van de publieke en private zones. Door het gebruik van bakstenen ziet het toevallige licht er veel zachter uit. Vanuit het publieke deel kan je niet zien wat er aan de andere kant gebeurt, waardoor je je moet laten leiden door het licht.”

Wat betekent het gebruik van bakstenen binnen de geschiedenis van de Belgische architectuur?
Lens: “Baksteen wordt niet alleen gebruikt als bouwmateriaal, maar ook als een concept om de bestaande structuren opnieuw te versterken. Baksteen fungeert dus als een verbindingselement tussen het verleden en het heden.”

Waarom heb je gekozen om met baksteen te werken? Was baksteen jouw eerste keuze?
Lens: “Een strenge eenheid van materialen was de eerste keuze: we wilden geen boerderijachtige reconstructie maken, en voelden ons ook niet goed bij een simpele confrontatie tussen oud en nieuw. We hebben voor onze eigen aanpak geopteerd. Die bestond uit een integratie van een nieuw element in de historische context, goed gedetailleerd en uitgevoerd zodat de nieuwe ervaring tot een hoger niveau komt.”

Hoe verliep de samenwerking met de eigenaars? Welke concrete vragen stelden ze jou?
Lens: “De eigenaars waren verliefd op het gebouw. Het enige wat ze vroegen was om hun privévertrekken te scheiden van hun werk en om het goede gevoel van de omgeving te behouden. Nadat ze de eerste schets gezien hadden, presenteerde ik hen het materiaal voor de konijnenpijp. De eigenaar zelf verdedigde het concept van de konijnenpijp erg sterk.”

Naast architect ben je ook designer. Hoe geven deze projecten elkaar de hand?
Lens: “Volgens mij is de scheiding tussen interieur, architectuur en productdesign louter academisch. De link tussen deze velden is onze levensstijl en het genieten van het leven. Het leven heeft geen limieten, disciplines of categorieën.”

Design heeft een grote impact op een sfeer, vooral als je het oude en nieuwe met elkaar vermengt. Welke rol speelt sfeer in jouw werk?
Lens: “Voor mij betekent architectuur meer dan het creëren van beelden en kamers of het vinden van een technische oplossing. Architectuur is een complex creatief proces dat een ultieme synthese van al deze elementen wil bekomen. Het finale resultaat moet daarbij altijd meer zijn dan de som van de delen.”

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels