Een oude liefde komt terug

Veranda en terrasoverkapping

Ligging, esthetiek, materialen en het dak van uw veranda. Maar ook de ventilatie, gratis zonne-energie en de bouwvergunning.

Enkele jaren gelden hadden veranda’s nog een oubollig imago. Vandaag is dat niet langer het geval. Voor fabrikanten is het zelfs een geliefkoosd speelterrein geworden om allerlei technologische hoogstandjes toe te passen. Kortom, een triomfantelijke comeback voor dit eiland van licht!

De veranda, die de vertrekken in huis met de buitenwereld verbindt, moet steeds het voorwerp uitmaken van een doordacht project. En dus moet je de nodige tijd nemen om stil te staan bij de stijl, de gekozen materialen, de oppervlakte, de ligging, seizoensgebonden of dagelijks gebruik, de nieuwe normen inzake akoestiek, isolatie, stedenbouwkundige voorschriften… En dan hebben we het nog niet gehad over het budget…

Ideale ligging

De beste inplanting van een veranda hangt af van de ligging en de architectuur van de woning, van de beschikbare ruimte en van de functie die de veranda zal hebben. Droomt u van een veranda om een vertrek meer ruimte en extra licht te gunnen? Wordt de veranda een volwaardig nieuw vertrek?

Wil je dank zij de veranda intenser en langer van de tuin genieten? Moet de verwarmingsfactuur naar beneden door meer zonlicht aan te trekken? Allemaal uitstekende redenen om de bouw van een veranda te rechtvaardigen. Denk vooraleer je met die bouw begint echter ook goed na over de beste locatie en ligging van de veranda.

Een zuid/zuidwestelijkeligging garandeert een behaaglijke temperatuur tijdens de helft van de seizoenen, maar tijdens de zomermaanden wordt de veranda een sauna, vooral wanneer er grote glaspartijen zijn en je geen zonnewering hebt voorzien.

Tip: een schuin dak in glas kan je uitrusten met stores. Ook planten met een weelderige bladgroei kunnen voor een behoorlijke afscherming zorgen.

Een zuidoostelijke ligging is ideaal. De ramen van de veranda vangen de eerste zonnestralen op en de hitte wordt een stuk draaglijker.

De vrij gangbare oostelijke en noordoostelijke wind kan de glazen wanden bij mooi weer echter sterk afkoelen. Een mooi aangeplante heg kan de wind opvangen.

Een westelijke ligging biedt bescherming tegen barre weersomstandigheden. Ze biedt de kans ook bij valavond van de veranda te genieten. In de lente en de herfst kan je rustig de zonsondergang bewonderen.

Een noordelijke ligging is gebruikelijk voor kunstenaarsateliers, omwille van de regelmatige lichtinval en het ontbreken van schaduweffecten. Nuttig vanuit klimatologische overwegingen, maar weinig geliefd als leefruimte omwille van de altijd lage omgevingstemperatuur.

Esthetische waarde

Hoewel er tegenwoordig heel wat technologische innovaties voor veranda’s worden bedacht, moet je ook stilstaan bij de esthetische waarde.

De sector beschikt momenteel over de nodige knowhow om de architectuur van een gerenoveerde woning na te bootsen en dus ook een ouderwetse veranda te bouwen met alle comfort en alle denkbare technologische snufjes.

Omgekeerd kan een veranda die aan een oude hoeve wordt gebouwd er moeiteloos uitzien als een moderne serre. Een derde artistieke trend is die van het postmodernisme: traditioneel geïnspireerde veranda’s waarin gestileerde en bewust moderne accenten te zien zijn.

Een glazen huis of een spel vol contrasten?

We zouden de 21ste eeuw voor veranda’s kunnen bestempelen als de “eeuw der Verlichting”. De recente technieken en procédés resulteren in op en top transparante veranda’s met een quasi onzichtbare structuur, zodat het lijkt alsof het interieur in openlucht werd ingericht.

Anderzijds zijn er de liefhebbers van een zware en bewust in het oog springende structuur die een opvallend contrast tussen de lichtdoorlatende glasoppervlakken en de speelse profielen van de constructie teweegbrengt. Daar tussenin heb je de veranda’s met een gebinte in een lichte of witte kleur dat in de beglazing lijkt over te vloeien. Een heuse aanrader voor wie een zee van licht wil!

Tot slot is het ook mogelijk een veranda te bouwen op het dak van een bestaand volume. En nóg een spectaculair alternatief: de veranda met twee verdiepingen die aan de hand van passende en minutieus uitgewerkte bouwprincipes kan worden gerealiseerd. Voor elke omgeving zijn er talloze mogelijkheden. De gebruikte materialen bepalen de stijl van uw veranda.

Welke materialen?

Hout past in een traditioneel kader, maar heeft net zo goed een moderne uitstraling. Pvc is perfect te combineren met meer klassieke materialen.

Een kort overzicht van de vele mogelijkheden op de materiaalmarkt. We onderscheiden vijf categorieën: veranda’s in pvc, in aluminium, in hout, in een combinatie van materialen (hout en aluminium) en smeedijzer. Wanneer we het hebben over de verwerking van dergelijke materialen in veranda’s, gaat het natuurlijk om profielen: onderdelen die het lijstwerk van de veranda uitmaken. De rest is glas.

Het dak

Naast de materiaalkeuze, is er uiteraard ook nog het dak. Er zijn vier oplossingen mogelijk. De meest klassieke is de uitvoering in glas. Je kan echter ook kiezen voor panelen in polycarbonaat (of een variant), platen in kunststof óf zelfs een plat dak waarin een klein dakvenster of een dakkoepel wordt voorzien. Glas is in onbruik geraakt.

Hoewel het visueel de meest aantrekkelijke oplossing blijft voor een dak zijn er heel wat nadelen aan verbonden: glas is zwaar, zeker bij dubbele beglazing en vereist een stevige dragende structuur. Het zenitale zonlicht kan de veranda bovendien in een oven veranderen. In sommige gevallen is de lichtinval ook te fel.

In de meeste gevallen wordt gebruik gemaakt van panelen in polycarbonaat. Die zijn vrij compact en isoleren goed. Je kan ze behandelen, zodat ze zoveel mogelijk zonlicht weerkaatsen en de warmte tijdens de winter binnenhouden. Naast de esthetische bezwaren, zijn panelen in polycarbonaat niet altijd even duurzaam.

Een andere mogelijkheid bestaat in het gebruik van kunststofplaten. Ze houden het zonlicht tegen en spelen dus een belangrijke rol bij de thermische isolatie in de zomermaanden. Helemaal “in” zijn de veranda’s in “orangerie”- stijl met een plat dak waarboven een glazen koepel uitstijgt.

Oog voor de EPB-normen

Sinds 2006 is in Vlaanderen een nieuwe regelgeving betreffende de Energieprestaties Binnenklimaat (EPB) van kracht. Vanaf de tweede helft van 2008 is ze ook toegepast in Brussel en Wallonië.

Ze heeft betrekking op de isolatie, het energieverbruik en het binnenklimaat en is van toepassing op nieuwbouw, renovaties en veranda’s die fungeren als leefruimte en rechtstreeks in verbinding staan met de vertrekken in huis. We schetsen even de belangrijkste nieuwigheden voor wie de EPB-norm wil halen.

Ventilatie en de afvoer van lucht

Om aan EPB te voldoen, moet in de veranda luchtafvoer voorzien zijn. Via natuurlijke weg (ingewerkt in het lijstwerk) óf mechanisch via een centrale ventilator. Zelfregelende ventilatoren garanderen te allen tijde de aanvoer van frisse lucht aan een constant debiet, ongeacht de weersomstandigheden.

Om oververhitting tijdens de zomer en condensatie tijdens de winter te voorkomen, kan je op een hoog punt een mechanische extractor installeren die, met behulp van detectoren voor de temperatuur en de vochtigheidsgraad, de warme en vochtige lucht naar buiten afleidt, zodat uw comfort optimaal gewaarborgd blijft.

Zonne-energie

In een veranda met een glazen dak die in de zomer fris moet blijven, moet je beglazing met een hoge zonnefactor of externe zonnewering (zoals rolgordijnen) voorzien. De vorm van het dak zal het gebruik van rolgordijnen echter beperken. Complexe daken zijn dan ook moeilijk af te dekken.

Het probleem van oververhitting verklaart de toenemende interesse voor veranda’s met een plat dak en ingebouwde koepeltjes die de temperatuur minder hoog laten oplopen dan een volledig glazen dak.

De Limburgse verandabouwer Miniflat introduceerde op Batibouw een nieuw systeem van veranda’s waarbij zonnecellen in dakbeglazing worden geïntegreerd. De zonne-energie zet het buitenlicht onmiddellijk om in elektriciteit. De stroom die op die manier wordt opgewekt, wordt met behulp van een op het elektriciteitsnet aangesloten transformator (ondulator) omgezet in alternatieve stroom die onmiddellijk in huis kan worden gebruikt. Interessant detail: eventuele energieoverschotten worden gewoon doorgestuurd naar het elektriciteitsnet.

De kostprijs van de initiële investering ligt hoog, maar verschillende instanties kennen subsidies en premies toe. Zo kan je sinds 2006 bij de Vlaamse Regering een aanmoedigingspremie van 0,45 euro per KWh aanvragen.

Allesomvattend concept

De firma Renson ontwikkelde het concept Healty Domestic Comfort, een concept dat niet alleen bijdraagt tot een gezonder binnenklimaat, maar ook esthetische oplossingen aanreikt om minder energie te verbruiken. Die “kit” omvat 3 elementen: een gecontroleerde basisventilatie, een intensieve nachtelijke ventilatie en externe zonnewering.

Op de markt is intussen een alternatief beschikbaar: stores! Langs de buitenkant van de veranda gaat het om een speciaal ontwikkeld zeildoek dat de zonnestralen tegenhoudt. Je kan ook kiezen voor rolluiken in pvc.

Dergelijke stores zijn enkel geschikt voor de vierkante of rechthoekige oppervlakken (zie hierboven) van de veranda. Voor de overige kan je de plaatsing overwegen van beglazing met een hoge zonnefactor of van interne stores met een reflecterende zijde die het zonlicht weerkaatsen zonder het te absorberen.

Oog voor de wet

Vóór je start met het (ver)bouwen van een huis langs de binnen- of buitenkant óf met het inrichten van de zolderverdieping, moet je een vergunning aanvragen. De bouw van een veranda van meer dan 20 m2 vormt geen uitzondering op die regel.

In het Waalse Gewest is geen stedenbouwkundige vergunning vereist indien de oppervlakte van de veranda niet groter is dan 12 m2, de hoogte onder de dakgoot beperkt blijft tot 2,5 meter en de hoogte van de nokbalk zich tot 3,5 meter beperkt. Bovendien mag je de veranda daar enkel bouwen langs de achterzijde van de officiële woning zonder verdieping. Let op: de reglementering kan ook verschillen naargelang de gemeente. Informeer dus bij de bevoegde instanties!

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heb je voor de bouw van een veranda steeds een stedenbouwkundige vergunning nodig. De samenwerking met een architect is niet verplicht indien de oppervlakte niet meer bedraagt dan 6 m2 en de hoogte beperkt blijft tot 2,5 meter.

Het Vlaamse Gewest eist voor de bouw van een pergola, een tuinhuis (max. 6 m2) of een serre (max. 10 m2) geen vergunning. De tussenkomst van een architect is evenmin vereist voor de bouw van een veranda indien de oppervlakte niet meer dan 21 m2 bedraagt, de hoogte onder de dakgoot beperkt blijft tot 2,5 meter en de nokbalk niet hoger ligt dan 3 meter.

Valériane Munoz

Ik ga Bouwen & Renvoveren 2008

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels