Energiezuinig bouwen begint van bij de start

Centrale verwarming, Duurzaam bouwen, Elektriciteit, Isolatie, Ventilatie en airconditioning

Als u energiezuinig wil bouwen en wonen, moet u daarmee al rekening houden bij de keuze van uw woonplaats en van uw woningtype.

Als u energiezuinig wil bouwen en wonen, moet u daarmee al rekening houden bij de keuze van uw woonplaats en van uw woningtype.

The right spirit

Een energiezuinige woning is het resultaat van verschillende ingrepen. Er zijn de aanpassing van het ontwerp, de in-planting en oritatie van de woning, de aanwezigheid van bufferzones. De materiaalkeuze en het toekomstige onderhoud spelen eveneens een rol. U bouwt energiezuinig door recycleerbare en onderhoudsvriendelijke materialen te kiezen, die bij de productie een minimum aan energie opslorpen en die later evenmin tot energie-onvriendelijke maatregelen aanleiding geven. Uiteraard is ook de isolatie van het omhulsel van de woning (vloer, dak, muren, beglazing) belangrijk. Om een leefbaar binnenklimaat te bekomen zonder te veel energie de deur uit te jagen, is een intelligente ventilatie nodig. Uiteraard is de keuze van het geschikte verwarmingssysteem een noodzaak. Een laatste factor is het gedrag van de bewoners.

Ligging

Wat valt af te raden? Wonen ver weg van openbaar vervoer, winkels, werk, scholen en andere infrastructuur die u geregeld nodig hebt. De afstand die moet worden overbrugd, dwingt u om u een (tweede) wagen aan te schaffen. Wat is aan te raden? Bouw of koop een woning in een buurt met een goede infrastructuur van winkels, scholen, werkmogelijkheden en openbaar vervoer.

Aanpak

Wat valt af te raden? Bij nieuwbouw een open bebouwing. Bij renovatie slopen in plaats van herwaarderen en recupereren, tenminste indien een vernieuwbouw geen interessantere oplossing is. Wat is aan te raden? Verkies renovatie boven nieuwbouw. Door een bestaand huis te renoveren, bespaart u op de grondstoffen en op de energie die nodig is voor de productie van die grondstoffen. Wellicht kunt u ook heel wat materialen hergebruiken. Bij nieuwbouw is een rijwoning de zuinigste manier van bouwen. Het oppervlak van de buitenmuren is minder groot bij een gesloten bebouwing dan bij een alleen-staande woning. En de stelregel is nog altijd: hoe compacter de woning en hoe kleiner het buitenoppervlak, hoe minder warmteverlies.

Concept

Wat valt af te raden? Een huis dat groter is dan nodig en waarbij geen rekening wordt gehouden met de oritatie van het terrein en de woning. Een lukrake indeling van de woning op basis van een esthetische voorkeur. Een open binnenruimte waar keuken, zit- en eethoek en bureau in elkaar overlopen en waarin eventueel nog een mezzanine of “open verdieping” is getegreerd. Wat is aan te raden? Hou rekening met de oritatie van de woning, want alleen al hierdoor kunt u 5 tot 10% besparen op de verwarmingskosten. Bouw geen groter huis dan nodig. Hoe groter de woning, hoe hoger het energieverbruik.

Richtlijnen voor een energievriendelijke indeling zijn:

-grote glaspartijen op het zuiden om zoveel mogelijk gratis zonne-energie te vangen

-koude ruimten zoals bergruimten, technische ruimte en garage aan de noordkant om een bufferzone te creëren. De bewoonde vertrekken, die zich achter deze minder gebruikte en noordelijk georiteerde kamers bevinden, worden zo extra beschermd tegen de koude. De vertrekken met de grootste glasoppervlakken kijken uit op het zuidoosten of zuidwesten. De zithoek, de eetruimte en de keuken ontvangen gratis energie door de zonnestraling aan de zuidkant.

– door de woning te verdelen in compartimenten of kamers, die u onafhankelijk van elkaar kunt verwarmen, kunt u ook energie besparen.

Opgelet: als u met veel glaspartijen op het zuiden zit, zijn zonwerende beglazing, zonweringen en een brede dakoversteek aan te raden om op hete zomerdagen oververhitting te voorkomen. Een dakover-steek is trouwens voor om het even welke woning interessant omdat hij de gevels beter beschermt tegen vocht en vuil.

Isolatie als u energiezuinig wil bouwen en wonen

Wat valt af te raden? Meer geld investeren in verwarming dan in isolatie. Dak en vloer niet isoleren. Wat is aan te raden? Extra centen besteden aan isolatie. Spouwmuren worden bij voorkeur geoleerd met 15 cm isolatie, hellende daken met 20 cm minerale wol (alternatieven: opspuiten met papiervlokken, isolerende dakelementen met rotswol), vloeren met 10 cm drukvaste minerale wol. Ramen worden ingevuld met hoogrendementsbeglazing die twee tot drie keer beter isoleert dan gewone dubbele beglazing. Binnen kunt u het warmteverlies indijken door lekken en tochtgaten te dichten en koude vlakken tussen de bewoonde warme zone en de onbewoonde koude zone te isoleren. Dat kan nodig zijn voor bijvoorbeeld de koude muur tussen de zithoek en garage, de binnenmuur tussen eetkamer en koude berging etc.

Verwarming

Wat valt af te raden? Elektriciteit als energiebron voor de verwarming, zelfs in een goed geoleerde woning. Wat is aan te raden? Aardgas of stookolie zijn te verkiezen boven elektriciteit. Beide brandstoffen zijn bruikbaar voor de verwarming en voor de bereiding van sanitair warm water. Een must is natuurlijk de hoogrendementsketel. De warmwatergeiser kunt u eventueel op zolder installeren, zodat er later nog een zonneboiler kan worden aangesloten.

Ventilatie

Wat valt af te raden? Een woning moet goed worden geventileerd, want een potdichte woning zonder ventilatiemogelijkheid is nefast voor de luchtkwaliteit en de hygie. Wat is aan te raden? Ventilatie via met de hand regelbare ventilatieroosters of – iets minder interessant – via een mechanische ventilatie met warmteterugwinning. Bij dit laatste systeem wordt lucht naar binnen aangezogen en naar buiten geblazen door elektrische ventilatoren. De koude binnenkomende lucht wordt opgewarmd door de warme uitgeblazen lucht. Voorwaarden voor een goede werking van het systeem zijn een uitstekende luchtdichtheid van het gebouw, ventilatoren met een laag elektriciteitsverbruik, periodiek onderhoud en een deskundige installateur.

Warm water

Wat valt af te raden? Keuken en badkamer liggen ver van elkaar. Het warm water moet een lange afstand afleggen in een niet-geoleerde leiding vooraleer het op de gewenste plaats terechtkomt. Warmwaterbereiding via geiser met waakvlam: een waakvlam van een gasgeiser verbruikt jaarlijks gemiddeld 150 maardgas. Wat is aan te raden? De leidingen voor warm water moeten zo kort mogelijk en geoleerd zijn. Keuken en badkamer liggen het best boven of naast elkaar zodat één warmwatertoestel met een korte leiding het warm water voor keuken, bad, douche en lavabo kan leveren.

Kies een toestel met een elektronische ontsteking in plaats van met een waakvlam en combineer het eventueel met een zonneboiler die van mei tot en met september voor gratis warm water zorgt. Tijdens de rest van het jaar wordt het tapwater door de zon voorverwarmd en verder op temperatuur gebracht met de gasgeiser, gasboiler of ketel van de centrale verwarming.

Elektriciteit als u energiezuinig wil bouwen en wonen

Wat valt af te raden? Een uitgebreide elektrische installatie, een overvloed aan verlichtingsarmaturen, een royaal gebruik van spots voor de verlichting. Werkvlakken en bureau die ver van een raam worden gestalleerd. Een uitgebreid gamma elektrische huishoudtoestellen dat veel energie verbruikt. Wat is aan te raden? Een gemiddeld gezin verbruikt jaarlijks 500 tot 750 kWh elektriciteit voor de verlichting. In een zuinige woning kunt u dit reduceren tot 150 kWh. Gebruik zoveel mogelijk daglicht door het werkvlak van de keuken en het bureau tegen een raam te installeren.

Kies TL-lampen met een elektronisch voorschakelapparaat en spaarlampen. Beperk het aantal elektrische huishoudtoestellen en kies energievriendelijke exemplaren. Plaats koelkast en diepvries in een niet-verwarmde ruimte.

Tips

TIP

Zorg voor een goed onderhoud van schoorsteen en verwarmings-installatie.

TIP

Isoleer de koude muur tussen een warme en een koude ruimte, bijvoorbeeld tussen zithoek en garage.

ExtraZonneboiler

Als u relatief veel warm water nodig hebt, kunt u een voorraadtoestel (boiler) laten installeren. Hierin wordt een bepaalde hoeveelheid water opgewarmd en op temperatuur gehouden. Energiezuiniger is een doorstroomtoestel of geiser omdat het water wordt opgewarmd op het ogenblik dat u de warmwaterkraan opendraait. Kies een geiser met elektronische ontsteking, dus zonder waakvlam. Een waakvlam verbruikt immers energie en dat kost centen. Nog energievriendelijker is de zonneboiler die met behulp van de gratis zonnewarmte van mei tot en met september voor gratis warm water zorgt. Tijdens de rest van het jaar wordt het tapwater door de zon voorverwarmd en verder op temperatuur gebracht met de geiser, boiler of ketel van de centrale verwarming. Om de zonnestraling op te vangen, wordt op het dak van de woning een zwarte plaat, een zonnecollector, gemonteerd. Deze bevat een vloeistof die door het zonlicht wordt verwarmd en vervolgens de warmte afgeeft aan het koude leidingwater in de boiler. Om de installatie van zonneboilers te stimuleren, geeft de energiemaatschappij een premie.

De warmtepomp

Als u relatief veel warm water nodig hebt, kunt u een voorraadtoestel (boiler) laten installeren. Hierin wordt een bepaalde hoeveelheid water opgewarmd en op temperatuur gehouden. Energiezuiniger is een doorstroomtoestel of geiser omdat het water wordt opgewarmd op het ogenblik dat u de warmwaterkraan opendraait. Kies een geiser met elektronische ontsteking, dus zonder waakvlam. Een waakvlam verbruikt immers energie en dat kost centen. Nog energievriendelijker is de zonneboiler die met behulp van de gratis zonnewarmte van mei tot en met september voor gratis warm water zorgt. Tijdens de rest van het jaar wordt het tapwater door de zon voorverwarmd en verder op temperatuur gebracht met de geiser, boiler of ketel van de centrale verwarming. Om de zonnestraling op te vangen, wordt op het dak van de woning een zwarte plaat, een zonnecollector, gemonteerd. Deze bevat een vloeistof die door het zonlicht wordt verwarmd en vervolgens de warmte afgeeft aan het koude leidingwater in de boiler. Om de installatie van zonneboilers te stimuleren, geeft de energiemaatschappij een premie.

Bespaar water

Als u relatief veel warm water nodig hebt, kunt u een voorraadtoestel (boiler) laten installeren. Hierin wordt een bepaalde hoeveelheid water opgewarmd en op temperatuur gehouden. Energiezuiniger is een doorstroomtoestel of geiser omdat het water wordt opgewarmd op het ogenblik dat u de warmwaterkraan opendraait. Kies een geiser met elektronische ontsteking, dus zonder waakvlam. Een waakvlam verbruikt immers energie en dat kost centen. Nog energievriendelijker is de zonneboiler die met behulp van de gratis zonnewarmte van mei tot en met september voor gratis warm water zorgt. Tijdens de rest van het jaar wordt het tapwater door de zon voorverwarmd en verder op temperatuur gebracht met de geiser, boiler of ketel van de centrale verwarming. Om de zonnestraling op te vangen, wordt op het dak van de woning een zwarte plaat, een zonnecollector, gemonteerd. Deze bevat een vloeistof die door het zonlicht wordt verwarmd en vervolgens de warmte afgeeft aan het koude leidingwater in de boiler. Om de installatie van zonneboilers te stimuleren, geeft de energiemaatschappij een premie.

Adressen

Bond Beter Leefmilieu

Greenpeace

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels