Factoren bij de keuze van ramen

Ramen, deuren en poorten

Ramen en deuren slaan een groot gat in het (ver)bouwbudget. Een goed overwogen keuze dringt zich bijgevolg op.

Ramen en deuren slaan een groot gat in het (ver)bouwbudget. Een goed overwogen keuze dringt zich bijgevolg op en dat betekent rekening houden met tal van factoren. Wij zetten ze voor u op een rij.

Nieuwbouw, renovatie of gewoon de vervanging van verouderde ramen en deuren: voor de keuze van buitenschrijnwerk gaat u best niet over één nacht ijs. De beslissing heeft een belangrijke invloed op de gebruiksvriendelijkheid, de portemonnee, het uitzicht van de woning en het energieverbruik. Bovendien zijn niet alle materialen even geschikt voor alle soorten van toepassingen. Buitenschrijnwerk houdt ook meer in dan ramen en deuren kiezen alleen. Wat met de veranda of de zonwering? Na het lezen van dit dossier staat u wellicht een stuk steviger in uw schoenen om beslissingen te nemen.

1. En het meest geschikte materiaal is …

Hout, aluminium of pvc? Dat is dé sleutelvraag waarvoor iedereen die ramen en deuren wil kopen, zich geplaatst ziet. Maar de keuze is ruimer dan die drievuldigheid, er zijn immers nog tal van andere oplossingen. Welke zijn de voor- en nadelen van al die materialen en in welke situatie gebruikt u ze het best?

2. Het raambeslag

Het beslag is samengesteld uit de zichtbare en onzichtbare gedeelten van het sluitsysteem van ramen en deuren, m.a.w. scharnieren, sloten, klinken en grepen. De zichtbare gedeelten zijn verkrijgbaar in verschillende materialen. De trend vandaag neigt naar verborgen of ‘onzichtbaar’ beslag. De scharnieren worden (bijna) volledig ingewerkt in het profielsysteem. Ze werken op eenzelfde manier als het zichtbare beslag en kunnen op het merendeel van de profielsystemen worden toegepast. Soms worden zelfs de klinken vervangen door grepen die in het profiel zijn ingewerkt.

De verborgen scharnieren vormen een mooie optie voor wie van strakke ramen houdt. Dat extraatje resulteert wel in een meerprijs, die schommelt tussen 30 en 50 euro per raam. En eerlijkheidshalve moeten we eraan toevoegen dat er één nadeel aan verbonden is: de ramen draaien maar tot 90° open. U kan ze dus niet zoals bij klassieke scharnieren helemaal tot tegen de muur openen.

Het meest zichtbare element van ramen en deuren is uiteraard de klink. Tegenwoordig is er een enorm gamma op de markt, zowel qua materialen als qua vormgeving. De grootste designers hebben zich gewaagd aan het ontwerpen van mooie klinken. Enige voorzichtigheid is hier geboden: kiest u echt voor een trendy vormgeving, dan kan het budget aardig de pan uit swingen.

3. Veiligheid

Opengaande ramen en deuren blijven degevoeligste punten voor inbraak. Alleen langs die plekken en de garagepoort kan een inbreker zich een toegang tot de woning verschaffen. De profielen moeten samen met de beglazing, het beslag en de sluitingen de nodige weerstand bieden om een inbreker te ontmoedigen.

U kunt zéér ver gaan in het beveiligen van buitenschrijnwerk: er zijn inbraakvertragende profielsystemen, inbraakvertragend glas, veiligheidsbeslag, aangepaste cilindersloten … allemaal om de veiligheid te verhogen (zie ook verder puntje 4: de voordeur). Voor een woning is het altijd aangeraden minimaal voor een meerpuntssluiting te kiezen. Paddenstoeltabs op de sluitingen zijn bedoeld om het de inbreker zo moeilijk mogelijk te maken als hij uw woning wil binnendringen.

3.1 Subsidie

Sommige gemeenten geven subsidies voor een investering in veiligheidssloten of -sluitingen. Informeer bij de preventiedienst van uw gemeente of een dergelijke financiële tussenkomst bestaat en aan welke voordelen u moet voldoen.

4. De voordeur: het visitekaartje

Ramen vormen één decoratief geheel met de deuren. En net die deur(en) bieden de mogelijkheid om uw creativiteit erin te verwerken. U hebt in ieder geval de keuze tussen een beglaasde of een gesloten voordeur.

4.1 Beglaasd

De beglaasde deuren laten toe om creatief te zijn in het glas: van volledig doorzichtig tot ondoorzichtig, gekleurd of niet, met of zonder motief.

Voor het gebruik van kleur kan u kiezen voor in de massa gekleurd glas of een kleuring via zeefdruk. De motieven worden met zandstralen of zeefdrukken aangebracht. Zandstralen heeft het nadeel dat het vlekgevoelig is. Met zeefdrukken hebt u dat probleem niet. Het aangebrachte motief wordt immers mee in het glas gehard. Voor de motieven zelf is de keuze quasi eindeloos: er is een hele reeks bestaande afbeeldingen ter beschikking, maar u kan ook een eigen ontwerp (laten) maken. Veel gebruikt voor de voordeur zijn vlakken, lijnen of het huisnummer in het glas.

Wanneer u nog twijfelt tussen ondoorzichtig of doorzichtig glas, opteer dan voor het laatste: wanneer dat tegenvalt, kan u altijd nog een folie aanbrengen, al dan niet in een bepaalde tekening.

4.2 Gesloten

Ook voor gesloten voordeuren bieden de constructeurs vandaag heel wat mogelijkheden om eigen accenten te leggen. Dat begint al bij de panelen. Die kunnen een moderne of een klassiek look hebben, met rechte of gebogen lijnen, al dan niet met een glasvulling.

Een deurpaneel – of het nu om deuren in hout, aluminium of pvc gaat – heeft altijd als kern een isolatielaag. Daarop wordt aan beide kanten een plaat in aluminium of hout (al dan niet met reliëfmotief) aangebracht. Tot slot worden deze platen afgewerkt met een coating (bijvoorbeeld lak in de kleur van de ramen).

In het geval van versterkte deuren wordt tegen de isolatielaag eerst nog een houten paneel bevestigd. Dit principe wordt gebruikt om de deur extra weerstand tegen inbraak te geven en om een akoestisch isolerende deur te vervaardigen.

4.3 Beslag

Verder bestaat er een breed gamma van grepen, siergrepen en deurbeslag. Voor wie dat niet volstaat, zijn er zelfs constructeurs die maatwerk aanbieden. Net als bij de ramen hebt u hier dezelfde kleurmogelijkheden, ongeacht de materiaalkeuze.

Behalve over het decoratieve beslag (de zichtbare onderdelen) denkt u ook best na over het veiligheidsbeslag (slot en sluitingsmechanisme). Voor een deur is het altijd aangeraden minimaal voor een driepuntssluiting te kiezen. U kan altijd nog bijkomende paddenstoeltabs op de sluitingen voorzien om het de inbreker zo moeilijk mogelijk te maken als hij uw woning wil binnendringen.

Vergeet echter de achterdeur niet! Er gebeuren immers bijna drie keer meer inbraken via de achtergevel dan via de voorgevel. Meer info vindt u in de rubriek ‘Inbraakveiligheid’.

5. Het dakraam: blik op de hemel

Voor het dakvenster grijpen we doorgaans terug naar de maatsystemen van bijvoorbeeld Velux of Frako. Ze zijn specifiek ontworpen voor toepassingen in hellende daken.

Maar wanneer u zenitaal licht wil binnenhalen via grote lichtstraten of raamvlakken in het dak, kan het profiel dat u gebruikt voor het verticale buitenschrijnwerk soms betere of elegantere oplossingen bieden. Voor dergelijke beglaasde dakconstructies wordt meestal geopteerd voor aluminium. Pvc, hout en staal zijn minder gebruikelijk.

De structuren moeten goed bestudeerd worden door de raamconstructeur. Het glas moet immers een sneeuwlast van 60 centimeter kunnen dragen. Dat vraagt om een aangepaste glasdikte. De nieuwe glasnorm NBN S23-002, die sinds 2007 in voege is, schrijft trouwens voor een van de glasbladen gelaagd glas met twee folies voor. Die aangepaste beglazing is dikker en dus ook zwaarder. Wanneer u met een bestaande woning zit, moet u daarom (laten) nagegaan of de structuur van uw huis dat extra gewicht kan dragen.

5.1 Duurder

Doorgaans wordt het dakraam als een naar buiten openend raam opgevat. Daarbij liggen de scharnieren aan de buitenzijde en zit het sluitwerk aan de binnenkant. Dit systeem wordt onder meer toegepast als rookluik in trappenhallen of in de veranda- en serrebouw. Dergelijke ramen worden vaak geopend en gesloten met behulp van een elektrisch aangedreven motor. Dakramen draaien meestal duurder uit dan de gewone verticale ramen, omdat de aansluitingen met de dakbekleding naadloos moeten passen en dit meestal gebeurt met behulp van plooiwerk in aluminium.

5.2 Koepels

Op platte daken kan u ook kiezen voor koepels. Die bestaan in de meest uiteenlopende vormen en formaten. Voor het openen hebt u bij de geavanceerde modellen de keuze tussen een manuele en elektrische bediening. Nadeel van koepels is wel dat ze zowel thermisch als akoestisch minder goed scoren.

6. Zonwerende oplossingen in alle situaties

Zonwering staat niet alleen in voor een verkwikkend plekje schaduw, maar vermijdt ook dat de woning te sterk opwarmt door de invallende zon. Die opwarming van de woning vermindert het wooncomfort en leidt er soms toe dat we energieverslindende technieken als airconditioning inschakelen om de woning af te koelen. Zonwering is bijgevolg een noodzaak bij ramen, beglaasde gevels en veranda’s die georiënteerd zijn op het zuiden, het zuidoosten en zuidwesten. Maar zonwering is niet altijd even gemakkelijk toe te passen.

6.1 Beglazing

De eerste stap van de zonwering neemt u bij de keuze van de beglazing. U kan die laten voorzien van een speciale coating, die voorkomt dat de zonnestralen volledig kunnen binnenvallen. De mate waarin de zon wordt toegelaten, kan zelfs vrij nauwgezet worden bepaald. De hoeveelheid zonnewarmte die binnenraakt, wordt omschreven als de zontoetredingscoëfficiënt of ZTA. Minpunt van zonwerende beglazing is dat ze ook in de winter de nuttige zonnewarmte deels buitenhoudt. Toch is ze interessant: vooral op plaatsen waar u achteraf nog moeilijk een andere vorm van zonwering kan toepassen, valt deze vorm van beglazing aan te raden.

6.2 Folie

Wanneer u bij de glaskeuze geen rekening hebt gehouden met de zonwerende capaciteiten, kan u dit achteraf nog bijsturen met een folie. Zo’n folie wordt aan de binnenkant van de beglazing aangebracht en heeft hetzelfde effect als de coating die in de beglazing wordt verwerkt. Ze heeft verder het voordeel dat ze goedkoper is dan andere zonwerende oplossingen en overal kan worden toegepast.

6.3 Binnen of buiten?

Zonwering kan op twee manieren gebeuren: intern of extern. Buitenzonwering is het meest efficiënt. Met externe shutters, lamellen of screens kan je 85 tot 95 % van de zonnewarmte buitensluiten. Met binnenzonwering – shutters, lamellen, screens of gordijnen – kan je zo’n 35 tot 65 % buitensluiten. Verticale ramen zijn het makkelijkst af te schermen, voor horizontale en schuine ramen is het iets minder evident. En voor speciale vormen (ronde ramen of trapeziumvormige ramen in de nok van het dak, bijvoorbeeld) zal u moeten uitkijken naar speciale zonwering en wellicht een beroep moeten doen op een specialist. Maar zowel in buiten- als in binnenzonwering is het gamma enorm uitgebreid, zodat het altijd wel mogelijk is om een gepaste oplossing te vinden voor uw situatie.

6.4 Andere mogelijkheden: architecturale ingrepen en aanplanting

Wie vooruitziend bouwt, kan in de architectuur al de nodige maatregelen nemen tegen oververhitting. Een overdekt terras, een dakoversteek, een muur die voor een raam springt … er zijn tal van oplossingen mogelijk.

Ook de natuur kan een handje helpen. Beschaduwing van bomen of andere omgevingselementen zijn nuttig om de zon op het middaguur te weren. Wanneer u kiest voor beschaduwing door bomen of struiken, dan verdienen loofbomen de voorkeur. In de zomer dragen ze hun bladeren, die als zonwerend scherm fungeren. In de winter zijn ze kaal en laten ze de winterzon wel door.

Houd er bij de keuze van planten rekening mee dat de oriëntatie van de woning en de afstand tussen de planten en de gevel een belangrijke rol spelen. Laat u adviseren over het type planten (hoogte, afstand tussen planten …) als u zelf over onvoldoende kennis beschikt. Te lage of te hoge bomen kunnen een teleurstellend resultaat geven. Vergeet ook niet dat bomen enkele jaren nodig hebben vooraleer ze groot genoeg zijn om te dienen als efficiëntie zonwering.

7. De veranda, een volwaardige leefruimte

Veranda, oranjerie, wintertuin … We gebruiken heel wat benamingen voor de serre die we almaar vaker aan onze woning bouwen. Een veranda is dan ook meer dan zomaar een uitbreiding van de woning. Op zonnige winterdagen en in de tussenseizoenen kan ze een aangename plek zijn om in de zon te vertoeven.

Om optimaal van de veranda te genieten is de relatie tot de woning heel belangrijk. Droomt u van een veranda, hou dan al tijdens de planopmaak rekening met de toekomstige inplanting ervan. En zorg tijdens de bouw van de woning voor de nodige wachtleidingen en voorzieningen om later gemakkelijk verder te werken.

In de planopmaak besteedt u best de nodige aandacht aan de precieze inplanting. Ziet u de veranda als een aanvulling op de keuken, op de woonkamer, of als een aparte ruimte? Die keuze beïnvloedt het concept in hoge mate.

Wanneer de veranda aansluit op de keuken, zal ze vaak een oostelijke oriëntatie hebben en zo de ochtendzon al kunnen benutten om de veranda en de keuken op te warmen.

In relatie met de woonkamer ligt een zuidelijke oriëntering voor de hand. In dat geval besteedt u best de nodige aandacht aan zonwering. Kies in ieder geval voor een goede zonwerende beglazing. Anders is het bijna onmogelijk om in de veranda te lezen wanneer de zon schijnt. Een bijkomende externe zonwering is geen overbodige luxe voor de écht warme dagen (zie ook: Zonwerende oplossingen in alle situaties).

In beide gevallen kan het nuttig zijn om in het dak van de veranda een geautomatiseerd raam te hebben. Dat kan u gebruiken om na een warme dag de veranda ‘s nachts te laten afkoelen.

Een veranda kan ook een totaal andere functie krijgen, als hobbykamer of echt als serre om planten te kweken. In dat geval is de relatie tot de woning van een geheel andere rangorde en kan de veranda eerder als bijkomende ruimte voor de woning worden beschouwd.

Tim Vanhove

Tips

TIP

Let er bij de keuze van de profielen op dat ze over een Algemene Technische Goedkeuring (ATG) beschikken, op die manier bent u er zeker van dat u kwalitatieve profielen hebt gekozen. Maar een goed profiel maakt nog geen goed raam. De assemblage van de profielen, met integratie van het beslag en het glas, en de plaatsing in het gebouw zijn nog veel belangrijker. Vergeet niet dat het buitenschrijnwerk de tweede duurste kost is van een nieuwbouw en dat het een belangrijke rol speelt voor zowel de wind- en waterdichtheid, als voor de isolatie. Kies dus voor een goede vakman. (Zie ook kader over CE-markering)

Extra

WEERSTAND TEGEN INBREKERS

Er bestaan Europese normen die de inbraakvertragende eigenschappen van schrijnwerkelementen weergeven. Hoe langer de inbreker immers nodig heeft om binnen te dringen, hoe meer risico hij loopt en hoe groter dus de kans is dat hij het opgeeft of dat hij gezien wordt. De normen delen de elementen onder in zes klassen. De eerste drie klassen gelden voor woningen, niveau zes wordt bijvoorbeeld meer voor de banksector of legergebouwen gebruikt.

WK1: weerstaat een inbreker die probeert het venster, de deur of het luik te openen door lichamelijk geweld. Hij trapt een deur in, zet zijn schouder ertegen of probeert ze op te tillen of los te rukken. Deze klasse kan volstaan voor een rijwoning in een dorp, waar een mogelijke inbreker duidelijk zichtbaar is voor de omgeving.

WK2: weerstaat een inbreker die probeert het venster, de deur of het luik te openen met eenvoudige werktuigen zoals een schroevendraaier, tang, wiggen … Geschikt voor een rijwoning in een dorp waarvan de ingang niet duidelijk zichtbaar is.

WK3: weerstaat een inbreker die probeert binnen te dringen door twee of meer schroevendraaiers en een koevoet te gebruiken. Geschikt voor niet duidelijk zichtbare woningen die dicht bij een snelweg liggen.

NATUURLIJKE VENTILATIE

Sinds de invoering van de EPB-regelgeving in januari 2006 is de ventilatie van het huis een verplichting geworden. Kiest u voor een natuurlijke ventilatie (systeem A) of voor een semimechanische ventilatie (systeem C), dan moet u ventilatieroosters in de ramen van de droge leefruimten (living, slaapkamers, bureau …) voorzien. De meest efficiënte en energiezuinige ventilatie wordt gegarandeerd door zelfregelende roosters die u kunt laten installeren in of boven de ramen (achter de latei en dus minder zichtbaar). Houd hiermee rekening voor u de bestelling plaatst, want die roosters beïnvloeden de afmetingen van de ramen en/of van het glas.

CE-MARKERING

De Europese Commissie heeft een Europese norm goedgekeurd die bepaalt dat ramen en deuren – zonder brand- en rookwerende eigenschappen – sinds 1 februari 2007 een CE-markering mogen dragen. Vanaf 1 februari 2009 wordt de CE-markering verplicht voor fabrikanten die hun ramen en deuren verkopen aan plaatsingsbedrijven of rechtstreeks aan de consument.

Het CE-merk impliceert dat het buitenschrijnwerk voldoet aan de eisen opgelegd in de norm EN 14351-1. Daarvoor moet het bedrijf een intern kwaliteitssysteem op punt zetten en een prototype van een raamset laten testen bij een erkend labo. Wanneer de fabrikant voldoet aan die twee eisen, kan hij zijn producten markeren met het CE-kenteken. Vanaf februari 2009 mogen er dus geen ramen en deuren meer op de markt worden gebracht zonder dit kenteken.

VERANDA

Voor de bouw van een veranda is altijd een stedenbouwkundige vergunning nodig. Wanneer de veranda groter is dan 30 vierkante meter, een kroonlijsthoogte heeft hoger dan 3 meter of een nokhoogte hoger dan 4,50 meter, is ook de tussenkomst van een architect nodig. In alle andere gevallen is de verandaspecialist al een goede adviseur voor de uitwerking van het concept van uw veranda.

Denk ook aan de woningverzekering wanneer u de veranda achteraf bijbouwt. Dat betekent immers een waardeverhoging en dat vraagt om een aanpassing van de verzekering.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels