Gebruik meer regenwater

Gebruik meer regenwater

Riolering en waterbehandeling, Ruwbouw

Naast energiezuinigheid is het bewust en verstandig omgaan met water een aspect van duurzaam wonen en leven. Waarom kostbaar drinkwater verspillen aan het toilet of het wassen van de auto als dit ook met gratis regenwater kan?

In België regent het dikwijls. Bewijs? We hebben zelfs woorden bedacht om de verschillende types van regen aan te duiden: motregen, plensbui, stortbui… Al dat water vloeit echter snel naar de rioleringen en naar de rivieren, en krijgt niet de kans om in de grond te dringen waardoor onze grondwaterreserves het moeilijker krijgen. Aan de andere kant krijgen we de laatste jaren ook te maken met langdurige periodes van droogte. En dan kan het soms gebeuren dat het gebruik van leidingwater door de overheid beperkt wordt. Het opvangen en gebruiken van regenwater kan in beide gevallen een duurzame oplossing bieden.

Waarom regenwater gebruiken?

  • Regenwater is kosteloos.
  • Regenwater kan duur leidingwater vervangen voor het sproeien van tuin en kamerplanten, wassen van de wagen, spoelen van toilet, water voor de wasmachine….
  • Indien voldoende mensen een regenwaterput installeren, zal de opgevangen hoeveelheid regenwater groot genoeg zijn om een buffer te vormen. Bij een hevige regenbui zal al de regen niet ineens in de riolering of in de rivier terechtkomen. Resultaat: minder kans op wateroverlast. Grote hoeveelheden regenwater die plots in de zuiveringsstations terechtkomen, verminderen of verhinderen de goede werking ervan. De installatie van voldoende regenwaterputten helpt dit te vermijden.
  • In Vlaanderen en in sommige Waalse gemeenten is de installatie van een regenwaterput verplicht bij een nieuwbouw of een grote renovatie.

Opgelet: regenwater is geen drinkwater! Voor het bad en gebruik in de keuken blijft leidingwater de aangewezen oplossing.

regenwaterton, hergebruik regenwater, planten sproeien, ik ga bouwen
© Shutterstock

Hoe regenwater opvangen?

  • Dak, dakgoten en afvoerbuizen vormen het opvangsysteem. Een voorfilter zorgt ervoor dat vuil van het dak en de dakgoten wordt weerhouden en wegspoelt naar de riolering.
  • Het regenwater komt in een regenput of -tank uit beton of plastic. Er bestaan ook kunststof ‘regenwaterzakken’ die in een kruipkelder of kelder geïnstalleerd kunnen worden. Sommige systemen zijn all-in-one: filter, opvangbak, pomp… worden als geheel geleverd en kan je bijvoorbeeld in de garage plaatsen.
  • Een pomp met filter stuurt het regenwater verder naar de aftappunten.
  • De overloop van de regenput mondt uit in een gracht, een rivier of een verspreidingsnet onder de grond. Alleen als het niet anders kan, mag dit aangesloten worden op de riolering.

Een gedetailleerd overzicht van de opbouw van een regenwaterinstallatie, vind je hier.

In erg droge periodes kan het zijn dat de regenwaterput leeg is. Je kan hem dan bijvullen met leidingwater zodat het systeem altijd blijft werken. Je kan de automatische bijvulling kan zo afstellen dat de hoeveelheid voor één dag wordt bijgevuld, zodat je, wanneer het opnieuw gaat regenen, slechts een minimum aan leidingwater ‘verspilt’.

ondergrondse regenwatertank in kunststof, opvang regenwater, ik ga bouwen
© Shutterstock

Wat kost het?

Een volledige regenwaterinstallatie kost zo’n 1.000 tot 2.500 euro, afhankelijk van de grootte van de put, de filtersystemen en het type pomp. De graafwerken maken een groot deel van de kosten uit, tenzij ze uitgevoerd worden bij een nieuwbouw of een zware renovatie, dan kunnen ze tegelijk met andere graafwerken gebeuren.

De aparte leidingen (circuit dat losstaat van het leidingwatercircuit!) voor de distributie van het regenwater geven bij nieuwbouw relatief weinig extra kosten. Er moeten uiteraard meer buizen geplaatst worden, maar die kost blijft beperkt, zeker als je ervoor zorgt dat de ‘natte’ ruimtes gegroepeerd zijn (bijvoorbeeld de badkamer boven de keuken, of de twee toiletten boven elkaar). Je hoeft trouwens niet altijd een dubbele leiding voorzien: de meeste systemen zijn tegenwoordig uitgerust met een bijvulmogelijkheid. Regenwater op betekent automatisch overschakelen op leidingwater.

Bij renovatie kan de prijs wel oplopen, omdat de oude leidingen meestal moeten worden vervangen en omdat je een extra circuit moet voorzien. En dat betekent meestal breekwerk. Goed informeren vooraf is dus de boodschap.

Subsidies van de gemeente en de besparing op je toekomstige waterfacturen maken de investering lichter. Zacht regenwater beperkt ook de hoeveelheid gebruikte detergenten (in de wasmachine) en maakt ontharden overbodig.

Hoe snel kan je de investering afschrijven?

Dat wordt bepaald door het aantal toepassingen waarvoor je gaat overschakelen op regenwater, de totale kosten van je investering, het lagere verbruik van het leidingwater en de prijs van het drinkwater (dat de laatste jaren blijft stijgen).

Tip: Je kan dit ook zelf (bij benadering) berekenen. Daarvoor moet je natuurlijk eerst uitrekenen hoeveel leidingwater je per jaar zou kunnen uitsparen. Best is om deze berekening te maken zonder btw. Hoe ga je te werk?

  1. Tel hoe vaak de was- en de afwasmachine per week draaien en zoek in de handleiding het gemiddeld waterverbruik van de machines op.
  2. Maak een schatting van het toiletgebruik: hoe vaak wordt er per dag doorgespoeld? En op hoeveel liter water komt dat dan? Vermenigvuldig met 7 om het verbruik per week te kennen.
  3. Maak een schatting van de hoeveelheid water die je nodig hebt voor de tuin, het wassen van de wagen…
  4. Bereken het (mogelijk) uitgespaarde verbruik per jaar (som van de drie vorige punten x 52) en vermenigvuldig dit met de kost van een kubieke meter leidingwater: dit is het bedrag (A) dat je zal kunnen uitsparen als je gaat investeren in een systeem voor gebruik van regenwater.
  5. Als je nu het totale investeringsbedrag deelt door dit bedrag (A) krijg je het aantal jaar dat je nodig hebt om de investering af te schrijven.
regenwater

Verplichtingen en subsidies

  • Zoals we al hierboven al kort aanhaalden, is de installatie van een regenwaterput in bepaalde gevallen verplicht. Niet alleen de gewesten leggen verplichtingen op, ook je gemeente kan dat doen. Informeer je dus vooraf goed over de voorwaarden waaraan je installatie moet voldoen.
  • Het regenwatercircuit moet volledig gescheiden zijn van het leidingwatersysteem. Dit is verplicht! Details en technische voorschriften vind je bij je watermaatschappij of op www.waterloketvlaanderen.be.
  • Hou rekening met de bouwvoorschriften. Die kunnen sterk verschillen van gemeente tot gemeente. Informeer je hierover bij de technische dienst van de gemeente. Vraag daar ook naar de subsidies die de gemeente en andere instellingen ter beschikking stellen. Er zijn er nogal wat, maar de voorwaarden om voor zo’n subsidie in aanmerking te komen zijn niet overal dezelfde. Je kan daarvoor ook terecht op www.premiezoeker.be. Niet enkel voor de installatie van een regenwaterput maar ook voor het voorzien van een infiltratiesysteem verlenen veel gemeenten premies.

Regenwater in zakformaat
Ben je niet verplicht een regenput te installeren en heb je geen ruimte voor een grote installatie, dan kan een regenton een interessant alternatief vormen. Regentonnen komen in alle maten en materialen (plastic, hout, steen…).
Je kan ze aansluiten op de regenpijp, waarin je een filter kan plaatsen om grof vuil tegen te houden. Met een aangepast deksel voorkom je ook dat stof en bladeren in de ton terechtkomen. Voorzie je de ton van een eenvoudig aftapkraantje en plaats je het geheel op een stevige onderstel, dan kan je een emmer of een gieter onder het kraantje plaatsen.
Sommige modellen zijn standaard voorzien van een mechanische hand- of zwengelpomp. Je kan ook aangepaste elektrische popen vinden met aansluiting voor een tuinslang.
De grotere tonnen volstaan voor het gieten van de planten en de (kleinere) tuin, en zelfs voor het wassen van de wagen. Wil je een grotere waterreserve hebben om ook de drogere periodes te overbruggen, dan kan je ook meerdere tonnen aan elkaar koppelen.

Tekst Jef Sels
Openingsbeeld © Shutterstock

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels