Handige juridische weetjes

Handige juridische weetjes

Recht en financiën

Wat u zeker moet weten over de belasting op leegstand, het bodemattest, de erfdienstbaarheid en andere belemmeringen.

Erfdienstbaarheden

Bij aankoop van een woning zal en kan de notaris u vertellen welke erfdienstbaarheden er rusten op het onroerend goed. Erfdienstbaarheden bepalen bijvoorbeeld dat u niet of slechts tot op een bepaalde hoogte mag bouwen op een erf, dat u een weg moet vrijlaten, recht van doorgang verlenen, een waterafloop of eenzelfde waterput delen. Wanneer een erfdienstbaarheid meer dan dertig jaar niet is uitgevoerd, gaat ze teniet. Deze vervaltermijn geldt niet voor erfdienstbaarheden tot algemeen nut zoals ondergrondse elektriciteits- en gasleidingen, werken voor de aanleg van wegen, de bescherming van monumenten, landschappen en stads- of dorpsgezichten. Als u een onroerend goed koopt zonder dat u wordt meegedeeld dat er een erfdienstbaarheid op rust, volstaat dat in theorie om de koop ongedaan te maken, tenzij het om een natuurlijke, een wettelijke of een zichtbare erfdienstbaarheid gaat.

Zie ook “Check de erfdienstbaarheid”.

Belasting op leegstand

Gewest, provincies en gemeenten kunnen een belasting op leegstand of op krotwoningen heffen. Hou daar rekening mee als u een woning koopt die u pas later wil verbouwen en die intussen onbeheerd blijft staan.

Het bodemattest

Voor de verkoop van een woning is in het Vlaams Gewest een bodemattest nodig. Dit attest geeft aan of het terrein al dan niet is opgenomen in het register van verontreinigde gronden. Voor een appartement is dat normaal niet vereist, tenzij het om een risicogrond gaat. Dat is bijvoorbeeld het geval als er een stookolietank van 20 000 liter of meer aanwezig is in de gemeenschappelijke grond. Bij een huwelijk brengt een van de partners soms een woning in de huwelijksgemeenschap in. Voor een dergelijke inbreng is geen bodemattest vereist.

Zie ook “Praktische weetjes over het bodemattest”.

Bescherming als monument, stads- of dorpsgezicht

Een bescherming als monument, stads- of dorpsgezicht brengt heel wat beperkingen met zich mee. Als u in zo’n beschermd pand woont, mag u onder andere de gevels niet van uitzicht veranderen, geen ander dakbedekkingsmateriaal dan het bestaande gebruiken, de buitenmuren niet in een andere kleur schilderen, geen verbouwingswerken uitvoeren. In sommige gevallen kunt u wel een afwijking daarvan aanvragen. U bent ook verplicht tot onderhouds- en instandhoudingswerken, die moeten voorkomen dat beschermde gebouwen in verval raken. We denken bijvoorbeeld aan het onmiddellijk herstellen van dakschade, het vervangen van gebroken ruiten,

het leegpompen van ondergelopen kelders. Grove overtredingen kunnen worden bestraft. Tegenover die verplichtingen staat dat u voor heel wat werken aan het pand subsidies kunt krijgen van het Gewest, de provincie en de gemeente.

Afsluitingen en heggen

Als u bomen, struiken en afsluitingen voorziet, moet u een bepaalde afstand ten opzichte van de scheidingslijn in acht nemen. De grootte van deze afstand wordt bepaald door de vaste en erkende gebruiken in uw regio. Informatie hierover vindt u op de griffie van het vredegerecht. Eventueel kunt u ook gaan aankloppen bij het gemeentebestuur of bij de gemeentepolitie. Als er geen vaste gebruiken zijn, geldt de wettelijke regeling zoals ze is opgenomen in het veldwetboek: twee meter voor hoogstammige bomen en vijftig centimeter voor andere bomen, struiken en levende hagen. Andere afsluitingen mag u op de uiterste grens plaatsen. Als eigenaar van een niet-gemene, levende haag hebt u het recht het erf van uw buurman te betreden om de haag te snoeien en/of om het snoeisel weg te halen. Hetzelfde geldt voor het onderhoud van een niet-gemene muur. U moet daarvoor wel toestemming vragen. Als die wordt geweigerd, mag u toch het erf van uw buurman betreden. Als u daarbij schade aanricht, moet u die wel vergoeden.

Recht van opstal

Het recht van opstal houdt in dat iemand (de ‘opstalhouder’) voor maximaal vijftig jaar gebouwen of beplantingen op de grond van iemand anders mag hebben. Deze periode kan worden vernieuwd. Op het einde van de opstalperiode wordt de grondeigenaar niet automatisch eigenaar van de gebouwen die op zijn terrein zijn opgetrokken door de opstalhouder. Die laatste heeft namelijk recht op een vergoeding voor de door hem opgetrokken gebouwen voor zover dit contractueel is overeengekomen. Als er niet in een vergoeding is voorzien, kan de ontvanger van de registratie het als een schenking beschouwen en er schenkingsrechten op vorderen. Het recht van opstal wordt vastgelegd in een authentieke akte bij de notaris. Alle belastingen op de opgerichte gebouwen vallen ten laste van de opstalhouder. Bovendien zal hij eventueel ook een vergoeding voor het optrekken van het gebouw moeten betalen aan de grondeigenaar. Vergoedingen, huurprijzen en het kadastraal inkomen moet de grondeigenaar in zijn personenbelasting aangeven. De opstalhouder zal een apart kadastraal inkomen toegekend krijgen voor de gebouwen.

Recht van natrekking

Het recht van natrekking bepaalt dat de eigenaar van een grond ook eigenaar wordt van alles wat op deze grond werd of wordt gebouwd. Als alleen uw partner eigenaar is van een grond, zal het huis dat u beiden daarop bouwt, automatisch zijn eigendom worden. Bij een eventuele scheiding hebt u wel recht op een vergoeding van de gedane investeringen. De hoogte daarvan hangt af van het huwelijksstelsel waaronder u bent getrouwd. Wanneer ongehuwde partners samen een woning willen bouwen op grond die toebehoort aan een van de partners, moeten ze er rekening mee houden dat de woning integraal eigendom wordt van de grondeigenaar. De grondeigenaar kan wel op voorhand de onverdeelde helft van zijn eigendomsrechten op de grond verkopen aan zijn partner, zodat beide partners eigenaar zijn van de grond van de woning die achteraf op deze grond wordt gebouwd.

De landpacht

Landpacht houdt in dat een woning wordt gehuurd voor gebruik in een landbouwbedrijf. De pachter heeft altijd een recht van voorkoop. Dat houdt in dat hij de woning mag kopen voor dezelfde prijs als die welke u hebt geboden.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels