Het dak: van de isolatie tot de afwerking

Dakdekking

Zodra de structuur van uw huis klaar is, kan het met een dak worden afgedekt. De plaatsing van het buitenschrijnwerk zorgt ervoor dat uw woning volledig wordt afgesloten en beschermd tegen koude en extreme weersomstandigheden.

Zodra de structuur van uw huis klaar is, kan het met een dak worden afgedekt. De plaatsing van het buitenschrijnwerk zorgt ervoor dat uw woning volledig wordt afgesloten en beschermd tegen koude en extreme weersomstandigheden.

In het Belgische landschap duiken hellende daken het vaakst op. Ze maken deel uit van een traditie, in die mate zelfs dat stedenbouwkundige voorschriften alternatieven vaak onmogelijk maken. Qua materialen zijn vooral pannen en leisteen populair. Toch merken we stilaan een evolutie waarbij ook andere vormen aan bod komen.

Daken met één schild en platte daken bijvoorbeeld. Er is een stijgend gebruik van zink en koper, terwijl de traditionele materialen met succes proberen zichzelf in een nieuw kleedje te steken door middel van nieuwe kleuren en vormen.

Er is echter niet alleen het uitzicht van het dak. U moet ook het type gebinte kiezen. En ten slotte draagt ook een degelijke isolatie bij tot een aangenaam binnenklimaat in uw nieuwe woonst.

Wat het dakgebinte betreft, is de oudste bouwtechniek ongetwijfeld het traditionele gebinte in hout. Tegenwoordig zijn de meest gebruikelijke houtsoorten : vurenhout, Frans grenen en douglasspar. Vroeger werd ook nog hout van heel wat andere loofbomen zoals eik en kastanje gebruikt, maar dat werd om budgettaire redenen opzij geschoven, ook al omdat harshoudende soorten duidelijk in de lift zitten.

Het traditionele gebinte is het systeem dat timmerlui ook in het verleden al gebruikten om daken te bouwen door de houten elementen een voor een vast te spijkeren : eventuele dakstoelen, gordingen en dakribben. De dakstoel is het belangrijkste (driehoekige) element dat het gewicht van het dak overdraagt op de verticale draagstructuren (gevelmuren).

De dakstoelen worden soms vervangen door gevelmuren die fungeren als (driehoekige) ondersteuning. De gordingen zijn de verbindingselementen tussen de dakstoelen. En de dakribben worden loodrecht op de gordingen geplaatst om het gewicht van het dak te kunnen verdelen. Vandaag moet het traditionele gebinte echter vaak plaatsmaken voor een prefabgebinte, dat vaak minder omvangrijk en minder duur is.

Toch blijft het traditionele gebinte het goed doen bij renovaties, doe-het-zelvers en nieuwbouw in rustieke stijl waar de bouwheer de dakstoelen zichtbaar wil laten. In welbepaalde gevallen laat een traditioneel gebinte ook toe de ruimte onder dak te optimaliseren. Bij prefabgebinten worden spanten machinaal geassembleerd : de houten elementen worden door middel van metalen verbindingen aan elkaar geklonken tot een vormvast geheel.

De elementen worden daarna naar de werf gebracht en op regelmatige afstanden van elkaar geplaatst met behulp van een kraan. De onderlinge verbindingen worden verzekerd door stutwerk. De prefabspanten maken dakstoelen en tussengevels overbodig (waardoor er op de verdieping ruimte vrijkomt) én optimaliseren de totale dikte van het gebinte : één houten element in plaats van kruiselings boven elkaar geplaatste elementen (gordingen, dakribben, daklatten die het plafond ondersteunen …).

Isolatie en onderdak

Indien u de zolder weinig gebruikt, hoeft u enkel de vloer te isoleren. Een isolatie van het volume onder dak is niettemin interessant wanneer de zolder ingericht wordt als slaapkamer, bureau, speelruimte … U kan dus maar beter vooraf nadenken over de functie van de zolder, zodat u dat gedeelte van uw huis optimaal kan isoleren. Net als bij muren bestaan er verschillende isolatiematerialen Let op : zorg ervoor dat de dakisolatie het vocht weghoudt.

Daartoe brengt u best een extra beschermingslaag aan, het zogenaamde ‘onderdak’, tussen de isolatie en het dak. Het voordeel van deze laag is dat ze de ruwbouw beschermt wanneer de dakbedekking nog niet werd aangebracht. Ze houdt ook stof en wind tegen.

Het onderdak bestaat uit platen, pvc-membranen met microperforaties (niet-geperforeerde membranen zijn niet aan te raden, omdat ze niet dampdoorlatend zijn) of platen in vezelcement (duurder, maar dampdoorlatend en perfect waterdicht).

Sandwichpanelen

Is het gebinte onregelmatig, met name bij renovatie, dan moet u kiezen voor voldoende soepel isolatiemateriaal dat op onregelmatige afstanden tussen de houten elementen kan worden aangebracht om thermische bruggen te vermijden. Bestaat de isolatie uit verschillende lagen, zorg er dan voor dat u de verschillende lagen stevig aandrukt en de naden wegwerkt met panelen.

Een andere mogelijkheid in een dergelijk geval is het voorzien van isolatie langs de buitenkant van het gebinte met behulp van bijvoorbeeld platen in poly-urethaan óf zelfdragende sandwichpanelen. Deze ‘alles-in-een’-prefabpanelen omvatten isolatie, draagstructuur, onderdak, binnenafwerking en daklatten om de dakbekleding vast te maken.

Bij renovaties worden ze rechtstreeks op de pannen geplaatst. Uiteraard zijn ze ook geschikt voor nieuwbouwprojecten. Er bestaan verschillende binnenafwerkingen : witgelakte panelen, panelen met houtmotief, latten in massief hout of geluiddempende panelen. Sandwichpanelen worden geïsoleerd met geëxpandeerd polystyreen, geëxtrudeerd polystyreen, polyurethaan of rotswol.

Pannen of leien ?

De twee meest klassieke dakbedekkingen zijn dakpannen en leien. Hoewel het geen algemene regel is, zijn pannen meestal minder duur dan leien. Dat prijsverschil is vooral te wijten aan het feit dat pannen veel makkelijker te plaatsen zijn dan leien.

Dakpannen bestaan in de meest uiteenlopende modellen en kleuren. Kiest u een donkere kleur, opteer dan bij voorkeur voor in de massa geverfde pannen om schilfers te vermijden. Er zijn pannen in aardewerk en in beton. Die laatste zijn vaak goedkoper. Qua vorm, onderscheiden we golfpannen en vlakke pannen, die aan leisteen doen denken.

Er bestaan enkelvoudige, dubbele en driedubbele sluitpannen : op hoe meer plaatsen de pannen in elkaar schuiven, hoe beter ze uw woning beschermen tegen regen en wind, maar hoe hoger ook de prijs. Let op : indien het dak geen uitgesproken helling vertoont, kunnen de pannen onvoldoende in elkaar grijpen om infiltraties te voorkomen. Laat u dus adviseren door de verkoper om er zeker van te zijn dat de pan die u koos geschikt is voor uw dakhelling.

Er bestaan natuurlijke en kunstmatige dakleien. De eerste bestaan uit natuurlijke leisteen en zijn duurder, maar gaan erg lang mee. Kunstleien worden machinaal gemaakt op basis van organische vezels van hoge kwaliteit, minerale additieven, cement en water. Ze bieden een ruimere keuze op het vlak van vormen en kleuren, maar zien er uiteraard minder ” echt ” uit.

De herkomst van natuurlijke leien is belangrijk : ingevoerde leisteen is een pak minder duur, maar garandeert niet altijd dezelfde kwaliteit. Koop nooit leien zonder een certificaat dat de lange levensduur garandeert.

Als algemene regel moet u ook onthouden dat pannen of leien van groot formaat interessanter zijn qua prijs (snellere plaatsing, minder latten nodig …). Een kleiner formaat is niettemin interessant voor onregelmatig gevormde daken of de afwerking van kleine oppervlakken, zoals dakgoten.

Dakaccessoires

Afdichtende dakaansluitingen zijn afwerkingselementen die het dak afdichten ter hoogte van de schoorsteen, randen, daklijsten, dakgoten en zo meer. Ze worden meestal uitgevoerd in zink of lood (omdat het materiaal zich aan de meest complexe vormen moet kunnen aanpassen). Soms wordt ook koper gebruikt, wat mosvorming op het dak voorkomt. De kostprijs van koper ligt echter vrij hoog.

Regenpijpen en dakgoten zijn meestal uit zink gemaakt. Pvc is goedkoper, maar vormt zeker niet de meest duurzame oplossing. Het gebruik van koper is minder frequent omwille van de hogere kostprijs, maar niettemin noodzakelijk indien de afdichtende dakaansluitingen in hetzelfde materiaal werden uitgevoerd. U mag zink en koper niet met elkaar combineren, anders kunnen er elektrolytische koppels worden gevormd en die laten het materiaal sneller oxideren.

Naast die noodzakelijke accessoires kan u een bijkomende beveiliging of ludieke elementen (een bliksemafleider, een windwijzer …) plaatsen. Het aanbod is enorm, maar dergelijke extraatjes zijn zeker niet onmisbaar.

Op het vlak van dakramen worden nog voortdurend nieuwigheden ontwikkeld, zowel qua accessoires om ze mee af te werken als qua opening.

Een plat dak

Platte daken worden steeds vaker omgevormd tot dakterrassen of daktuinen. Aangezien bouwpercelen steeds kleiner en groenruimtes in de stad steeds zeldzamer worden, krijgt deze oppervlakte (die vroeger door bouwheren werd verwaarloosd) tegenwoordig vaak een nieuwe invulling : een zonneterras langs de slaapkamer, een verlenging van de tuin via de muren naar de verdieping toe óf gewoon een functionele oppervlakte waar zonnepanelen of fotovoltaïsche cellen worden geïnstalleerd. Het huidige marktaanbod op dit vlak laat zowat elk denkbaar gebruik toe.

Fanny Bouvry

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels