Het gebruik van leds voor tuinverlichting

Buitenverlichting en -verwarming

Leds geven een spaarzaam maar voldoende licht. Bovendien zal het de inbraakveiligheid ten goede komen.

Tuinverlichting en vloerverlichting lijken voor sommigen overbodig en nutteloos comfort. Met de komst van de led valt de opmerking weg dat ‘het allemaal te veel verbruikt’. De leds geven een spaarzaam licht, dat echter ruim voldoende is om het pad te verlichten dat je ‘s avonds nog moet bewandelen. Bovendien zal het ook de inbraakveiligheid ten goede komen.

In de tuin of op het terras kan je ‘s avonds gezellig ontspannen. Verlichting is daarbij uiteraard nodig, maar niet te veel. Wordt een boom of struikengroep fel verlicht, dan zal de rest van de tuin echt zwart lijken. Felle spots van 50 W (watt) zullen niet het gewenste effect geven. Tenzij wij natuurlijk de nacht willen omvormen tot de middag. Meestal is het de bedoeling om te genieten van de avond, van het duister en van de rust die daarmee samenhangt.

Licht en donker

Op het eerste gezicht lijkt het misschien raar, maar in het donker heb je minder licht nodig om te zien. Dat komt omdat onze ogen zich aanpassen aan het duister, de pupillen verwijden en nemen daardoor meer licht op. Felle lichtpunten of lampen maken dan weer dat onze pupillen zich sluiten en verlagen zo onze gevoeligheid voor licht. Dan zien we nog enkel de fel belichte objecten, al de rest wordt donker tot zwart.

Bovendien wordt er de laatste jaren ook meer en meer geklaagd over ‘lichtvervuiling’: onze steden, dorpen en wegen worden zo sterk verlicht dat er geen echte nacht meer is, het is nooit meer donker. Altijd is er (te) veel licht en dat veroorzaakt licht- en milieuhinder.

Ledverlichting

De led-technologie heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld en biedt de mogelijkheid om met weinig energie aangepast en genoeg licht te produceren voor toepassingen als tuin- en vloerverlichting. Leds kaderen ook in het gebruik van duurzame materialen. Ze hebben een gemiddelde levensduur van ongeveer 50.000 uren, wat overeenkomt met 5 uur verlichting per dag gedurende 27 jaar.

Leds zijn bovendien energiezuinig. Met één tiende van het verbruik (ongeveer 4 in plaats van 50 W) geven de powerleds van de jongste generatie een gelijkaardige lichthoeveelheid. Dat is niet alleen goed voor de portefeuille (lagere elektriciteitsfactuur) maar ook voor het milieu (minder CO2-uitstoot)

Er gaan trouwens al stemmen op om tuinverlichting met hoog wattage (hoog verbruik en dus vervuilend) in de toekomst te verbieden: ledverlichting zal dan een geschikt alternatief vormen.

Koud of warm licht?

Voor verlichting heb je altijd de keuze tussen lamplichtkleuren. Voor tuinverlichting heb je de keuze tussen koud wit (neigt naar blauw) en warm wit (neigt naar geel, rood).

Klassieke gloeilampen en halogeenlampen geven steeds warm wit licht. De moderne spaarlampen en de leds bieden de keuze tussen een warme of een koude lampkleur.

Het koud wit licht komt overeen met het licht van de zon op een zonnige middag. Dergelijke lichtkleur ‘s avonds gebruiken valt volgens sommigen dan ook niet aan te raden. Want het licht van de avondzon is warmer gekleurd en neigt naar rood. Warm licht is daardoor volgens die mensen dan ook aangewezen voor de tuinverlichting omdat het ‘natuurlijker’ zou zijn.

De keuze is natuurlijk persoonlijk, maar een van de voorgestelde oplossingen is om voor warm wit licht te kiezen voor lage verlichting met daartussen accenten van koud wit licht voor hogere verlichting. Om die mix te doen slagen in de praktijk moet je wel met een doorgedreven verlichtingsplan werken. Zoniet loop je het risico op een onsmakelijke combinatie.

Tuinplan en verlichtingsplan samen laten ontwerpen is daarom de beste, de handigste, maar ook de duurste oplossing om een mooie sfeervolle tuin te ontwerpen die mooi en boeiend is, niet alleen overdag, ook ‘s avonds en ‘s nachts.

Vloerverlichting

Niets is onhandiger dan door een sombere gang, op een donkere trap, op een slecht verlichte inkom of terras te moeten strompelen. De minste oneffenheid of het kleinste obstakel kan dan leiden tot een struikel- of valpartij. Een discrete verlichting, ingewerkt in de gangvloer, in de terrastegels, in de oprit of langs de zijkanten van de trap of gang verschaft genoeg zicht om zonder problemen rond te wandelen.

Rust je die verlichting uit met leds, dan is de verlichting niet alleen zuinig, je hebt er ook geen onderhoud aan. Voor de gang, de binnentrap of de inkom kun je bovendien de kleur van je lampen kiezen (blauw, roze, rood, groen …) naargelang van de decoratie.

Je kunt deze verlichting natuurlijk bedienen met een klassieke schakelaar, maar je kan je comfort verhogen door ze te bedienen met een bewegingsschakelaar (licht aan als er iemand in de buurt komt), met een tijdschakelaar (bijvoorbeeld licht aan van 20 tot 24h) of met een schemerschakelaar (licht aan van zodra het donker genoeg is). Een bijkomend voordeel van automatisatie is dat je daarmee de indruk kan wekken dat er iemand in huis is (zelfs al ben je op reis) wat de inbraakveiligheid ten goede komt.

De in de vloer ingewerkte lampen hebben nog een bijkomende functie. Ze geven aan hoe je moet lopen: voor gasten die de woning niet kennen, is het handig dat de verlichting het pad naar de voordeur aangeeft.

Tekst: Jef Sels

Ik ga Bouwen & Renoveren

ExtraPRAKTISCH

Op het ogenblik dat je wil bouwen of renoveren is tuinverlichting waarschijnlijk de minste van je problemen. Ten onrechte! Je kan jezelf later veel tijd en moeite (en geld) besparen als je nu al (ongeveer) weet hoe je later je tuin en terras zal verlichten. Deze drie punten mag je daarbij zeker niet uit het oog verliezen!

1. Verlichtingsplan

Neem daarom contact met een tuinarchitect en met een verlichtingsspecialist. Met het plan van de bouw of renovatie in de hand kunnen deze specialisten op basis van jouw wensen een verlichtingsplan voor de buitenkant van je woning uitwerken. Op basis van dit plan:

vraag je installateur van de elektrische installatie wachtbuizen (en kabels) te trekken tot op die plaatsen waar je later stopcontacten en verlichting wil installeren

voorzie plaats voor schakelaars en/of automaten in je schakelbord (bewegingsschakelaars, schemerschakelaars, tijdschakelaars, …)

2. Inbouwverlichting?

Met de huidige trend voor inbouwverlichting in (stenen) trappen en opritten of terrastegels moeten de nodige elektrische kabels voorzien worden voor er aan die trap, oprit of terras begonnen kan worden en moeten de nodige uitsparingen voorzien worden in deze materialen voor het plaatsen van de lampen.

3. Veiligheid

Kies voor verlichtingsmateriaal dat niet roest en dat ongevoelig is voor vuil en vocht. De IP (International Protection)-cijfers die je op lampen, schakelmateriaal en stopcontacten aantreft, geven de beschermingsgraad aan tegen stof en vocht. Het eerste cijfer is voor stof (hoogste beschermingsgraad is 6), het tweede is voor vocht (hoogste beschermingsgraad is 8). IP65 is minimaal nodig voor toestellen die in de regen staan, onder afdak of iets dergelijk is IP55 voldoende.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels