Regenwater gratis en praktisch

Badkamer en wellness, Keuken, Riolering en waterbehandeling

Leidingwater wordt zeldzamer en duurder. Bovendien is de kwaliteit ervan zo hoog dat het jammer is om het te verspillen.

Leidingwater wordt zeldzamer en duurder. Bovendien is de kwaliteit ervan zo hoog dat het jammer is om het te verspillen in de wc, voor het wassen van het terras, van de wagen… Gebruik liever regenwater.

Regenwater valt gratis uit de hemel en, als je de laatste maanden als referentie neemt, ook in voldoende hoeveelheden. Het zou zonde zijn er geen gebruik van te maken. In Vlaanderen is men daar praktisch overal van overtuigd. Zowat in alle Vlaamse gemeenten is de plaatsing van een regenwaterput verplicht, net als in sommige Waalse gemeenten.

Waarom regenwater?

Het opvangen en gebruik van regenwater heeft verschillende voordelen, al kan het niet zonder meer alle leidingwater vervangen.

Indien voldoende mensen het regenwater opvangen dat op hun dak(en) valt, dan is er bij een plotse regenbui een grote buffercapaciteit aanwezig. Het regenwater komt dan immers niet direct en massaal in de rioleringen en in de waterzuiveringsstations terecht en creëert dan geen of toch minder overstromingsgevaar van de waterlopen waar al dit water uiteindelijk terecht komt. Vermits de overloop best uitkomt in een gracht, rivier of in een ondergronds verspreidingssysteem zorgt het overtollige regenwater voor de aanvulling van de ondergrondse waterreserves.

Het opgevangen regenwater is gratis. Het is ook minder hard dan water dat eerst door de (kalkrijke) bodem geïnfiltreerd is en daarna wordt opgepompt voor onze drinkwatervoorziening. Het is lichtjes zuur (door de luchtverontreiniging) en wordt daarom best opgevangen in een betonnen put of in een put waarvan de wanden bezet zijn met cement. Deze twee alkalische materialen zorgen voor een neutralisatie van het licht zure regenwater.

Het regenwater is minder zuiver dan ons drinkwater. Het is niet aangeraden om dit water te gebruiken voor de keuken of als drinkwater en zelfs niet voor bad of douche. Maar het is wel uitstekend geschikt als spoelwater in toiletten, voor gebruik in de wasmachine, onderhoud van vloeren en terrassen, het wassen van de wagen, het begieten van kamerplanten en het sproeien van de tuin.

Zelf regenwater zuiveren om het te gebruiken als drinkwater kan met de verschillende filtersystemen die er op de markt zijn, maar in de praktijk heb je nooit de zekerheid dat het water àltijd voldoende gezuiverd is. Als particulier kan je trouwens onmogelijk de analyses uitvoeren die hiervoor nodig zijn.

Hoeveel regenwater kan ik opvangen?

Dat hangt ervan af hoe groot je dakoppervlakte is. Maar opgelet: je moet de oppervlakte berekenen alsof het om een plat dak gaat. Is je woning bijvoorbeeld 8 x 10 m groot dan is je dakoppervlak 80 m2. Dat heeft te maken met windrichting en effectief op het dak terechtkomend regenwater.

In onze land regent het vaak en veel: gemiddeld een kleine 800 liter per m2 per jaar. Enkel het water dat op daken valt, kan opgevangen worden. Theoretisch zou ook het water van opritten en dergelijke in aanmerking kunnen komen, maar dit water is meestal vervuild door olieresten of andere stoffen.

Niet alle regenwater dat op het dak terecht komt, zal de regenput bereiken. Het opvangrendement wordt bepaald door de dakhelling, het type dakbedekking en het soort voorfilter dat gebruikt wordt (zie verder). Circa 10 à 20 % van het regenwater gaat verloren in dit voorfilter samen met bladeren, stof en ander vuil en wordt afgeleid naar de riolering.

Voorbeeld: Een dak met een horizontale oppervlakte van 100 m2 ontvangt theoretisch gemiddeld 80.000 liter regenwater per jaar.

In realiteit: een hellend dak met dezelfde horizontale oppervlakte, bedekt met geglazuurde

pannen, heeft in dit voorbeeld een opvangfactor 0,9 (verliezen 10 %); het voorfilter in ons voorbeeld heeft een rendement van 0,8 (verliezen 10 %). Van dit dak kan jaarlijks 57.600 liter (= 80.000 x 0,9 x 0,8) regenwater opgevangen worden. Dus 12.000 liter minder dan het theoretische maximum.

De regenwaterinstallatie

Een regenwaterinstallatie bestaat uit:

1. Opvang- en opslagsysteem

Dak, dakgoten en afvoerbuizen vormen het opvangsysteem. Een voorfilter zorgt ervoor dat vuil afkomstig van het dak en van de dakgoten wordt opgevangen en weggespoeld naar de riolering.

Het opgevangen water komt in een opvangbak of regenput uit beton of plastic. Er bestaan ook kunststof zakken” die in een kruipkelder of kelder geïnstalleerd kunnen worden.

2. verdeelsysteem van het regenwater

In de regenput hangt een leiding die het water zo’n 20 cm onder het oppervlakte aanzuigt (dit is de plaats waar het water het zuiverst is) en uitgerust is met een vlotterfilter en een terugslagklep. Dank zij die vlotterfilter blijft die leiding altijd op hetzelfde niveau hangen.

Via deze leiding komt het water in de pomp die het verder stuurt naar de verbruikspunten. Voor de pomp heb je de keuze uit verschillende systemen. Van belang bij de keuze: lawaai dat de pomp maakt (vooral irritant ‘s avonds) en de druk die de pomp levert. Die druk is best zo constant mogelijk.

De overloop van de regenput mondt uit in een gracht, een rivier of een verspreidingsnet onder de grond. Alleen als het niet anders kan mag dit aangesloten worden op de riolering.

Er zijn verschillende firma’s die materialen leveren voor het installeren van regenputten en de bijhorende uitrustingen. Neem vooral eens een kijkje op de websites van verschillende fabrikanten en leveranciers. Zeker interessant zijn www.selfmatic.be, www.brainbox.be en www.regenwater.be (GEP). Bij deze laatste vind je alle mogelijke brochures en tekeningen van regenwatersystemen, en zelfs berekeningsmodules om te weten welke inhoud je regenput je best heeft in functie van je dakoppervlak en je verbruik.

Verplichtingen en subsidies

Om vervuiling van het leidingwater te voorkomen bestaan er voorschriften van de verdeler van het leidingwater. Het regenwatercircuit moet volledig gescheiden zijn van het leidingwatersysteem. Dit is verplicht! Details en technische voorschriften kan je krijgen bij de watermaatschappij of op www.waterloketvlaanderen.be. Een mooie brochure over gebruik van regenwater met praktische tips kan je downloaden op

www.leuven.be (titel: regenwater een hemels geschenk).

Verder moet je ook rekening houden met de bouwvoorschriften, die naargelang de gemeente waar je bouwt of verbouwt anders zullen zijn. Informeer je hierover en lang genoeg op voorhand. De technische dienst van de gemeente kan je alle nodige info verstrekken. Daar kan je trouwens ook terecht voor informatie over de subsidies die de gemeente en andere instellingen ter beschikking stellen. Er zijn er nogal wat, maar de voorwaarden om voor zo’n subsidie in aanmerking te komen zijn niet overal dezelfde.

En het prijskaartje?

De kosten van een volledige regenwaterinstallatie variëren van 1000 tot 2500 euro en worden o.a. bepaald door de grootte van de put, de geïnstalleerde filtersystemen en het type pomp. De graafwerken kunnen een groot deel van de kosten uitmaken, tenzij ze uitgevoerd worden bij een nieuwbouw (dan kunnen ze tegelijk met de graafwerken van je woning gebeuren). De installatie van de aparte leidingen (circuit dat losstaat van het leidingwatercircuit!) voor de verdeling van het regenwater naar de aftappunten geven bij een nieuwbouw geen extra kosten, wat wel het geval is bij de verbouwing in een bestaande woning omdat hier oude leidingen weggehaald en nieuwe geplaatst moeen worden.

Verschillende gemeenten zullen je een subsidie geven en je zal besparen op je toekomstige waterfacturen. Zacht regenwater beperkt de hoeveelheid gebruikte detergenten en maakt ontharden overbodig.

De terugverdientijd van je investering wordt bepaald door het aantal toepassingen waarvoor je overschakelt van leidingwater naar regenwater, de totale kosten van je investering, het lagere verbruik van leidingwater en de prijs van het drinkwater (dat de laatste jaren toch een stijgende tendens vertoont).

Tekst: Jef Sels

ExtraMaatschappijen niet happig op regenwater

Drinkwatermaatschappijen zijn niet zo tevreden met het gebruik van regenwater. Zij vrezen (veel) minder inkomsten als we massaal regenwater gaan gebruiken en bijgevolg minder leidingwater. De maatschappijen hebben immers hun vaste kosten (captatie, zuivering, transport,…) en zijn bovendien dikwijls betrokken in de afvalwaterzuivering. Omdat het zeer moeilijk is om te berekenen hoeveel afvalwater we produceren (per persoon of per gezin bijvoorbeeld), zitten in de prijs van ons drinkwater taksen voor het geloosde afvalwater. En die zijn berekend op het verbruik aan leidingwater. Dus: gebruikt een persoon veel regenwater dan zal zijn verbruik aan leidingwater dalen en bijgevolg ook de taksen voor het geloosde afvalwater. De hoeveelheid geloosd afvalwater zal echter niet dalen: ook het gebruikte en dus vervuilde regenwater moet ergens naartoe! De maatschappijen vrezen dus minder inkomsten, terwijl toch dezelfde hoeveelheid afvalwater die moet gezuiverd worden.

Miniregenwaterinstallatie

Als je niet verplicht bent een regenput te plaatsen en niet de plaats hebt om een grote installatie te voorzien, dan kan je je beperken tot een regenton. Regentonnen vind je in alle materialen (plastic, hout, steen,…) en in alle maten. Ze kunnen bevoorraad worden via de afvoer van een dak en daarin kan ook een filter geplaatst worden. Om vervuiling van de inhoud te voorkomen kunnen op de meeste modellen aangepaste deksels geplaatst worden. Ze kunnen voorzien worden van een eenvoudig aftapkraantje. Plaats de ton dan wel op een stevig onderstel zodat je een emmer of gieter onder het kraantje kan plaatsen.

Sommige modellen zijn voorzien van een mechanische hand- of zwengelpomp maar er bestaan ook aangepaste elektrische pompen (bv van Gardena) waarop een tuinslang kan aangesloten worden. De grotere tonnen volstaan voor het gieten van de kamer- en terrasplanten en voor kleinere tuinen.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels