Stadstuin: drie ontwerpen zonder gras

Stadstuin: drie ontwerpen zonder gras

Outdoor, Tuin en planten

Vergeet het gazon. In een stadstuin is een grasperk absoluut geen must en vooral oorzaak van veel tijdrovend maaien, afranden en bemesten. Dat het anders kan, tonen drie koppels. Zij kozen resoluut voor planten, water of keien.

Tuinbreed groene heuveltjes

Hilde en Sigi hebben een achtertuin van niet eens 100 m² in Sint-Jans-Molenbeek. Toch wilden ze hem flink gevuld met groen. Liefst weelderig, kleurrijk en met de nodige speelsheid doorheen de seizoenen. Kwestie van weerwerk te bieden aan de dichte bebouwing rondom en de stadsmuren waarin hun tuin gevangen zit. Toch werden planten niet tuinvullend uitgesmeerd. Een ochtendterras tegen de woning en een avondterras achterin, bieden zit- en ligruimte. Een tuinpad slingert tussen beide terrassen in. Het lijkt alsof het zich spontaan een weg baande en daarbij de aarde links en rechts tot heuveltjes omhoog duwde. In de winter zijn die heuveltjes duidelijk zichtbaar. Ze brengen dan dankbaar reliëf in de tuin. Vroeg in de lente verdwijnt de grondmassa onder jong blad en laten ze de planten opklimmen tegen de heuveltjes zodat ze optimaal bloemen en kleuren tonen.Vaste planten voeren de hoofdtoon. Zonder uitzondering gaat dit soort planten voor een snel resultaat. Het eerste jaar al vormen ze een mooi gesloten geheel en bloeien ze uitbundig. Elk op hun moment, met een climax in augustus ‒ september, wanneer Persicaria, Echinaceae en Rudbeckia elkaar proberen te overtroeven.

Het tuinpad, aangelegd in diagonaal gezaagde tegels, gedraagt zich onderdanig tussen al het plantengeweld. Met de jaren zal het visueel nog verder in de tuin integreren. De ruimte tussen de tegels raakt namelijk centimeter na centimeter verder doorworteld door een groentapijt van Leptinella dioica ‘Minima’. Ook tuingeranium, mansoor en viltige hoornbloem kruipen over het pad heen. Pas als ze de doorgang echt bemoeilijken, worden ze achteruit geduwd of bijgetrimd, al gebeurt dat zo weinig mogelijk. Planten geuren namelijk bij elk aanraken, maar ook plattrappen van bladeren. En geur is een meerwaarde in de tuin. Net als een tuin elke paar weken anders kleurt, geurt hij ook anders. Echt feest is het als de dropplant of Agastache in bloei staat. De ommuring van de tuin toont zich daarbij ideaal om de geur heerlijk lang vast te houden. Dat typisch gegeven voor een stadstuin biedt trouwens nog meer voordelen: het microklimaat binnen de ommuring zorgt ervoor dat planten sneller in blad en bloei komen en beschermd zijn tegen vroege en late winterkoude, niets ontziende regen en alles vernielende wind.

© Floris Steyaert

Ontwerp : Floris Steyaert

Water om naar te kijken

Met de ervaring van een tuin waar planten slechts met veel moeite in te tomen waren en van visuele aantrekkelijkheid nog amper sprake was, besloten Lieve en Pieter voor een totale make-over. Een vijvertje wilden ze er wel graag opnieuw bij hebben. Het werd een flink bemeten, ruimtevullend watervlak dat bijna tegen de achterdeur aansluit en zelfs de hoek van de woning omplooit.

Miriam de Smet

Alles wat maar beweegt in, op of boven het water laat zich meebeleven vanuit de woning en vanop het terras. Dat was ook het opzet van de tuinarchitect. In het water zit flink wat koi en goudwinde. Zelfs iets te veel voor de toch ruime vijver. Toch willen Lieve en Pieter het niet met minder doen. De kleurige en statig zwemmende vissen geven meerwaarde aan de tuinbeleving. In compensatie moet eens per maand het teveel aan vissenmest met een vijverstofzuiger verwijderd worden. Het is echter zowat het enige werk dat de vijver vraagt. De bio-filterinstallatie doet het overige. Ook de waterplanten, en vooral gele lis, dragen bij tot helder en gezond water en zorgen bovendien voor extra kleur. Accent in het spiegelende watervlak is het planteneiland met de Japanse esdoorn. De struik moet nog wat aan karakter winnen, maar vormt ondertussen toch al een mooi Oosters samenspel met de bamboe (Phyllostachys) en het Japans siergras (Hakonechloa macra).

In vergelijking met een traditionele tuin met gazon en planten, vroeg het accent op water een hoger budget. Oorzaak was vooral dat de tuin volledig ingesloten is door andere tuinen en dus onbereikbaar voor grote graafmachines en ander materieel. Tegelijk werd veel zorg besteed aan een duurzame en perfecte uitvoering van zowel de waterpartij als de aansluitende terrassen en plantzones. Een tuinleven lang moet echter nog amper geld uitgegeven worden aan onderhoud. Zelfs een grasmaaier heb je hier niet meer nodig.

Ontwerp : Dominic Christiaens

Keien in plaats van gras

Magina en Richard wonen in hartje Sint-Truiden. Ze kochten er een woning met in de achtertuin drie grote koelruimtes voor fruit. Die werden gesloopt, maar een traditionele tuin mocht er niet in de plaats komen. Tuinwerk is niet zo hun ding. De open ruimte moest vooral een verlengstuk van de woning worden, met ruimte om buiten te zitten en te genieten. Aansluitend bij de grote schuiframen van de keuken en woonkamer nodigt nu een ruim bemeten terras uit tot gezellig tafelen, met twee of met vrienden en familie. In het terras werd ook een waterpartij geïntegreerd. Een trapje lager ligt de echte blikvanger: een ruim bemeten tapijt van leisteen. De grijze kleur laat de andere tuinelementen ten volle tot hun recht komen. Het tuinbeeld op kop, maar ook de meerstammige kornoelje die samen met een streepje buxus voor een groen accent zorgt.

Magina en Richard hebben zich dit alternatief voor een gazon nog geen ogenblik beklaagd. Integendeel. Het leisteenvlak brengt rust en ruimtelijkheid in de tuin, meer dan gras. Saai vinden ze het allerminst. Het grijs is trouwens maar een momentopname, zo benadrukken ze. Afhankelijk van temperatuur en neerslag kleuren de stenen alle mogelijke nuances, van bijna helder tot inktzwart.

Phil Tubbax

Achter in de tuin zit nog een klein terras, een zonnehoekje met luie stoelen. Het toont onder andere ook de visuele veelzijdigheid van het keienveld aan. Het heeft immers geen echte voor- of achterkant, maar speelt wel duidelijk de hoofdrol, van waaruit je het ook bekijkt.

Ten opzichte van zoveel voordelen, haast geen nadelen. “Het onderhoud is absoluut verwaarloosbaar. Ooit moet een zeldzaam onkruidje gewied worden dat als zaad kwam aangewaaid over de tuinmuren. In de herfst moeten we wel nog bladeren ruimen, die van de eigen kornoelje, maar ook die van de bomen bij de buren.”

Phil Tubbax

Ontwerp : Kristof Warnants

Tekst Marc Verachtert
Openingsbeeld Miriam de Smet

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels