Steen of hout? Maak de juiste keuze!

Vloeren en plinten

Een natuurlijke vloerbekleding verleent uw interieur een onmiskenbaar cachet. Deze 'levende' materialen veranderen met de tijd.

Een natuurlijke vloerbekleding (in natuursteen of hout) verleent uw interieur een onmiskenbaar cachet. Deze ‘levende’ materialen veranderen met de tijd, krijgen een patina, geven uw interieur een ziel. Toch is een juiste keuze belangrijk en moeten de materialen volgens de regels van de kunst worden geplaatst !

Natuursteen

Een vloer in natuursteen is typisch Belgisch. In ons land is er gelukkig een aantal groeves met steen van uitstekende kwaliteit. Ze vormen de basis van een uitgebreid gamma aan vloerbedekking.

Alleen al in Wallonië groepeert ‘Pierres et marbres de Wallonie’ een dertigtal groeves, die samen 17 verschillende soorten natuursteen voortbrengen. Met een productie van 950.000 ton per jaar is België trouwens de op drie na grootste Europese uitvoerder en de op acht na grootste op het wereldvlak ! De diversiteit in kleuren en behandelingen laat toe de meest uiteenlopende effecten te creëren en uw woning een heel aparte uitstraling te geven.

De grote voordelen van natuursteen zijn : de duurzaamheid, de onderhoudsvriendelijkheid en het natuurlijke uitzicht, dat in de loop der jaren evolueert. Aangezien het gaat om een heel natuurlijk materiaal bestaan er trouwens geen twee volmaakt identieke stenen. Sommige vertonen vlekken, andere witachtige of kleurrijke aders. Dergelijke ‘onvolkomenheden’ verlenen natuursteen een uniek karakter.

Welke variëteiten ?

In Belgische natuursteen onderscheiden we twee grote categorieën : kalksteen (arduin, Maaskalksteen, marmer, …) en kiezelhoudende steen (zandsteen, kwartsiet, …). Hoewel een leek al die variaties onmogelijk op uitzicht kan onderscheiden, hebben ze in werkelijkheid stuk voor stuk specifieke kenmerken en specifieke toepassingen, eigen aan de soort. Stort u dus niet blind op een product, maar laat u adviseren !

Van al die steensoorten is arduin, ook wel ‘Belgische blauwe hardsteen’ genoemd, wellicht de meest bekende. Het valt op door de witte vlekjes (crinoïdes) en is terug te vinden in de groeves van Henegouwen, in het Luikse bekken ten zuiden van Namen. Deze steen biedt tal van mogelijkheden, zowel op de vloer als aan de wand (en zelfs voor beeldhouwers), zowel binnen als buiten. De kleur kan vrij sterk variëren naargelang van de behandeling (zie verderop).

Naast die blauwe hardsteen treffen we ook marmer aan. Dat wordt meestal gepolijst en opgezoet, waardoor het vooral binnenshuis populair is. Marmer heeft een geaderd oppervlak en bestaat in verschillende tinten : rood, grijs en zwart. Zwart marmer is een van de zuiverste steensoorten ter wereld. In ons land wordt onder meer ook leisteen ontgonnen. Het antracietkleurige oppervlak heeft een interessante textuur. Leisteen is duidelijk aan een opmars bezig.

Al die steensoorten worden in België geproduceerd. Daarnaast bieden veel firma’s heel wat geïmporteerde natuursteen aan, met name uit Azië. En dat vaak tegen erg concurrentiële prijzen. Zowel de Belgische als de buitenlandse markt kennen voor- en tegenstanders. We mogen hoe dan ook nooit uit het oog verliezen dat, uitzonderingen niet te na gesproken, de kwaliteit van de Aziatische steen minder gegarandeerd wordt dan die van de Belgische. Er zit dus zowel uitstekende als minderwaardige kwaliteit tussen. Aziatische natuursteen is trouwens meestal minder egaal en meer geaderd. De soms zelfs oranjekleurige aders zorgen voor een niet altijd even geslaagd ‘patchwork’ -effect.

Bij het kiezen van uw natuursteen moet u dus vooral letten op de kwaliteit. Vraag naar de technische fiche met de drukbestendigheid, de poreusheid en andere karakteristieken en overloop alles met uw architect of een andere specialist. Controleer zeker of de steen geschikt is voor het vertrek waar u hem wil plaatsen (binnen of buiten, frequent of nauwelijks belopen, hoge of lage vochtigheidsgraad …). Controleer uw tegels bij levering. Indien ze te zeer verschillen van het staal of indien ze slecht gekalibreerd werden (en dus niet dezelfde dikte hebben), kan u altijd vragen om ze te vervangen.

Producenten hanteren voor bepaalde steensoorten verschillende commerciële categorieën. Dit verwijst niet naar de stevigheid, maar naar de aanwezigheid van ‘onregelmatigheden’ in de steen. Een dergelijke klassering is vooral van belang voor marmerbewerkers, maar kan aan geïnteresseerde particulieren steeds worden meegedeeld. Belgische blauwe hardsteen, bijvoorbeeld, is verkrijgbaar in 3 keuzes, naargelang van de locatie waar de steen werd bovengehaald. Die plek is meteen bepalend voor de karakteristieken. Steen van eerste keuze is steen van hoge kwaliteit, zonder zwarte aders (onregelmatige naden die in de steen donkere lijnen trekken). Die wordt vooral door beeldhouwers gebruikt. De tweede keuze, ook wel ‘courante keuze’ genoemd, wordt veelal gebruikt voor binnentegels in, bijvoorbeeld, opgezoete afwerking. De derde keuze vertoont meer zwarte aders en wordt verwerkt tot rustieke, klassieke tegels en zo meer.

Welke afwerking ?

Natuursteen kan helemaal van uitzicht veranderen naargelang van de gekozen afwerking. In uw interieur wordt meestal de voorkeur gegeven aan gepolijste steen (donker en glanzend), opgezoete steen (glad en mat) of ruw gezaagde

steen (lichter van kleur – stroken in verschillende kleuren en zichtbare zaagsporen). Buiten worden meer getextureerde oppervlakken aanbevolen : gebouchardeerde steen (met puntjes in het oppervlak), gefrijnde steen (in het reliëf zijn evenwijdige lijnen zichtbaar), afgeslepen steen (oppervlak met weinig reliëf waarin sporen van de slijpschijf te zien zijn), berijpte steen (in alle richtingen verschijnen fijne lijntjes, als van rijp) en ga zo maar door. U kan ook spelen met verschillende types afwerking om, bijvoorbeeld, een dambord te creëren. In de steengroeves kunnen klanten voor om het even welke afwerking op maat kiezen. De grote firma’s werken meestal met ‘legklare’ standaardproducten.

Welk formaat ?

In de klassieke formaten onderscheiden we de vierkante (30 x 30, 40 x 40, …) en de rechthoekige (40 x 10, …) tegels. U kan echter ook tegels bestellen die op maat werden gezaagd. Let op : de keuze voor een bepaald formaat heeft soms onverwachte gevolgen. Tegels met grote afmetingen zijn tegenwoordig in de mode, aangezien ze een mooie visuele eenheid vormen en uw vloer een meer moderne uitstraling verlenen.

Om stevig te zijn moeten grote tegels echter dikker zijn. Dat maakt ze duurder en moeilijker handelbaar op de werf, waardoor u het risico loopt een meerkost te moeten betalen. Om onregelmatigheden te vermijden kunnen ze bovendien enkel geplaatst worden op een perfect vlakke dekvloer. Uitzonderlijk kleine tegels (of tegels in ‘opus incertum’, gemaakt met modules in verschillende vormen en groottes) vergen dan weer veel voegen, waarin (met name in de keuken) veel vuil kan achterblijven. Onvakkundig gelegde tegeltjes kunnen zelfs gaan scheuren.

Welke plaatsing ?

Binnenshuis kunnen tegels op een dekvloer worden gelijmd met cementlijm óf op mortel worden gelegd, vooral wanneer de dekvloer ongelijk ligt. Buitentegels zijn meestal dikker en moeten tegen vorst bestand zijn. Ze worden gelegd op gestabiliseerd zand met mortel. Op grote oppervlakten moet u trouwens flexibele voegen voorzien die uitzetting van de steen mogelijk maken. Blauwe hardsteen, bijvoorbeeld, heeft buiten een dilatatievoeg nodig zodra de oppervlakte hoger ligt dan 35 m2 of de betegelde lengte langer is dan 7 m. Binnen is dat het geval vanaf 50 m2.

Welk onderhoud ?

Wat potentiële kopers soms afschrikt, is het onderhoud van het materiaal. Kalksteen is inderdaad gevoelig voor zuren en kan krassen gaan vertonen. Mettertijd vervagen vlekken en krasjes weliswaar, naarmate uw tegels een patina krijgen. Om de steen te voeden en dergelijke sporen weg te werken, kan u de tegels behandelen met neutrale zeep (type Marseillezeep of lijnolie) die u in water verdunt.

Uw tegels gaan opnieuw glanzen met behulp van boenwas en een monoborstel met aangepaste pad (schijf). Besef dat, bijvoorbeeld in het geval van blauwe hardsteen, een gepolijste afwerking het moeilijkst te onderhouden is, omdat het gladde en glanzende oppervlak makkelijk kan worden aangevreten door zuren (citroen, cola, wijn, azijn, …). Een minder glanzende afwerking is aan te raden, want makkelijker te onderhouden (opgezoet zwart, opgezoet blauw, ruw verzaagd, …).

Buiten heeft u geen onderhoudsproducten nodig. Natuursteen droogt heel snel en heeft geen last van overtollige plantengroei. Een straaltje water en een borstel volstaan om uw terras schoon te maken. Let op : een hogedrukreiniger kan de voegen beschadigen.

Welke prijzen ?

De prijzen variëren sterk naargelang van de kwaliteit van de steen, de kleur, de afmetingen van de tegels, de noodzakelijke dikte, … Om u een idee te geven volgt hier een prijsoverzicht zonder plaatsing en exclusief btw 1 :

Gezoete Belgische blauwe hardsteen 30 x 30 : 70 euro/m2

Gezoete Belgische blauwe hardsteen 50 x 50 : 107 euro/m2

Marmer 40 x 40 : 45-85 euro/m2 of zelfs meer

Braziliaanse leisteen 40 x 40 : 27,93 euro/m2, er bestaat ook heel wat duurdere leisteen

Black Slate van Beltrami (Braziliaanse leisteen) : 27 euro/m2

Creme Do Mos van Beltrami (kalksteen uit Portugal) : 52 euro/m2

Woodstone Wengé van Beltrami (Chinese zandsteen) : 90 euro/m2

(1) Alle prijzen, uitgezonderd Beltrami : Entreprises Bertrand.

Hout

Een vloerbedekking in hout is momenteel erg populair. Ze verleent uw interieur een natuurlijke, authentieke en gezellige uitstraling én ze voelt prettiger en warmer aan dan natuursteen. Bovendien is hout hygiënisch, antiallergeen en ecologisch.

We onderscheiden verschillende types vloerbekleding. De stevigste, maar vaak ook de duurste, is de massieve parketvloer. In dat geval bestaan de elementen (planken, lamellen, blokken, …) uit één laag massief hout. Daardoor zijn parketvloeren slijtvast, want slijtage kan makkelijk worden weggeschuurd. Daarnaast is er ook lamelparket, bestaande uit een slijtlaag in massief hout (minimaal 2,5 mm bij plaatsing) op een ondergrond van panelen. De goedkoopste, maar meteen ook minst solide oplossing vindt u in fineerparket, waarvan de bovenste slijtlaag in hout veel dunner is (minder dan 2,5 mm). Let op : gelaagd parket, bestaande uit een plank waarop een motief op met hars doordrongen papier werd gekleefd, is volgens de Europese normen geen volwaardig parket !

Welke houtsoorten ?

De keuze van de houtsoort is erg bepalend voor het eindresultaat in uw interieur. Er bestaan immers houtsoorten met en zonder knoesten, in donkere en lichte kleuren. De meest gebruikelijke soorten zijn : beuk (lichtbruin), esdoorn (wit tot bleekbruin), eik (licht- tot goudbruin), naaldhout (bruin), teak (vrij donker), afzelia (oranjekleurig) en zo meer.

Een goede raad : kies uw parket steeds op basis van een voldoende groot staal, dat u een duidelijk beeld geeft van het uitzicht. Sta erop de bestelde kleur en de gevraagde spreiding in knoesten per lopende meter te krijgen. Een gezonde en vastgegroeide knoest heeft geen invloed op de stevigheid van de plank, maar wel op het uitzicht : knoesten zorgen voor een meer rustieke toets !

Hou bij de keuze van de houtsoort ook rekening met het vertrek waar u de parketvloer wil leggen en met de frequentie waartegen de vloer zal worden betreden. Parket op een erg drukke plaats (zitkamer, keuken, hal) is best gemaakt uit een zware houtsoort (een hoge volumetrische massa in kg/m3) zoals Europese eik, Amerikaanse witte of rode eik, beuk, afzelia, iroko, teak, … Meer intieme vertrekken (slaapkamers) kunnen het net zo goed stellen met naaldhout, lork, kastanje of vuurhout.

Om de kwaliteit van hout te beoordelen kan u zich ook baseren op de aanwezigheid van spint (het deel van de stam tussen het kernhout en de schors). Parket van uitstekende kwaliteit bevat geen spint. Parket van gemiddelde kwaliteit vertoont geen spint in de bovenste laag. Goedkoop parket valt op door een overdadige aanwezigheid van spint.

Hout dat buitenshuis wordt geplaatst, moet trouwens duurzamer zijn, hoewel de eisen niet zo streng zijn als voor buitenschrijnwerk. Buiten wordt hout hoe dan ook blootgesteld aan uv-stralen, waardoor het na een tijdje een grijsachtige kleur krijgt. Onbehandeld hout voor buiten behoort idealiter tot klasse 1 of 2 (hout wordt onderverdeeld in categorieën van 1 tot 5, naargelang van de duurzaamheid. 1 is de hoogste graad). Over het algemeen wordt exotisch hout beschouwd als steviger voor toepassingen buitenshuis. Toch moet u voorzichtig zijn : niet elke exotische houtsoort is duurzaam ! Aan te raden soorten zijn : padoek, ipé, itauba en de meeste houtsoorten die ook voor buitenschrijnwerk worden gebruikt.

Welke plaatsing ?

De gekozen techniek hangt sterk af van de precieze omstandigheden op de werf. Doe dus zeker een beroep op een parketlegger ! Er zijn verschillende oplossingen mogelijk : verlijmen op een dekvloer, verlijmen en vastspijkeren, vastspijkeren op vloerbalken óf zwevende plaatsing op liggers (met messing en groef). Hou er hoe dan ook rekening mee dat de ondergrond vlak moet zijn. Indien u parket legt op een oude tegelvloer, moet u dus eerst een egalinelaag voorzien. Opstijgend vocht kan uw parket trouwens beschadigen. Zorg er dus voor dat de onderliggende dekvloer goed droog is (maximaal 2 tot 3 % vochtigheid) en dat er geen vochtbron achterblijft. Anders kan uw vloerbekleding opzwellen en barsten.

In de directe omgeving van het huis daarentegen zal het hout dat u gebruikt meer water bevatten dan binnenshuis. Het wordt gelegd op vloerbalken en meestal wordt er een kleine ruimte tussen de planken voorzien om het water te laten wegvloeien.

Let op : qua akoestiek bieden parketvloeren het nadeel dat ze makkelijk impactlawaai doorgeven (vooral in flatgebouwen een probleem). Daarom wordt parket soms (met name bij par-Ky) voorzien van een onderlaag in (bijvoorbeeld) kurk die de vloer geluiddicht maakt.

Welke afwerking ?

Tal van firma’s pakken uit met ‘legklaar’ parket. Dat heeft vaak een oppervlaktebehandeling ondergaan : een met zuren afgebleekt oppervlak, gerookt en dus donkerder, met poriënvuller, … Toch kunnen sommige parketvloeren na de plaatsing nog baat hebben bij een behandeling met olie, vernis of boenwas indien u het vergrijzen wil tegengaan en de stabiliteit van het materiaal wil verhogen. Onthou dat die grijze kleur geen afbreuk doet aan de stevigheid van het hout. De technische kwaliteiten blijven onveranderd !

De keuze voor vernis, olie of boenwas hangt enkel af van het uitzicht dat u uw vloer wil geven. Er bestaat satijnvernis, matvernis en glansvernis. Meestal worden producten op basis van water gebruikt, omdat zij de natuurlijk kleur van het hout bewaren. Ook met olie behoudt hout zijn natuurlijk uitzicht en gaat het niet glanzen. Boenwas zorgt voor een satijnzachtere en zelfs glanzende afwerking die het reliëf in het hout benadrukt. U kan uw parket uiteraard ook laten verglazen, maar dan gaat het natuurlijk uitzicht gedeeltelijk verloren.

Buitenshuis is vernis uit den boze : het legt een film zodat het water niet kan weglopen. Kies buiten voor een lak- of een olielaag. We raden u ook aan te werken met planken die een antislipbehandeling kregen. Op die manier gaat u de groei van gladde mossen tegen. Soms wordt u ook aangeraden om hout buiten te behandelen met een product tegen algenvorming.

Welk onderhoud ?

Een laagje vernis óf de keuze om uw parket te laten verglazen garandeert een moeiteloos onderhoud : stofzuigen en schoonmaken met helder water waaraan u een scheutje glansmiddel toevoegt. Verliest het vernis zijn glans, dan kan u een ‘polish’-product aanbrengen om krasjes te laten verdwijnen en uw vloer opnieuw te doen stralen.

Ook een behandeling met olie is efficiënt : olie dringt door tot in het hout en beschermt het tegen vlekken. Van geolied parket haalt u het stof gewoon weg met een licht bevochtigde doek. Gebruik ook het voedend product dat door de fabrikant wordt aangeraden. De olielaag moet u geregeld vernieuwen (naargelang van het type olie, lees aandachtig de bijsluiter). Wanneer u de vloer lichtjes afschuurt, kan u eventuele vlekken of strepen doen verdwijnen vóór u de olie op die plek weer aanbrengt. Tip : om putjes in de vloer te vermijden, kan u kleine stukjes vilt leggen onder de poten van meubels die u geregeld verplaatst, zoals stoelen.

Parket dat met boenwas werd behandeld, is kwetsbaarder, aangezien de was in contact met water vlekken kan maken. Grondig schoonmaken doet u met een vochtige spons. Vlekken kan u wegschuren, om dan een nieuwe laag boenwas aan te brengen.

Indien u na een aantal jaren uw vloer grondig wil renoveren, gebruikt u een speciale ontvetter om de restjes vernis, olie en boenwas te verwijderen alvorens u een nieuw product aanbrengt.

Welke prijzen(1) ?

Over het algemeen hangt de prijs af van de houtsoort en de kwaliteit.

Voor massief parket (incl. btw) moet u 26 tot 62 euro/m2 rekenen voor eik, 15 tot 30 euro/m2 voor kastanje, … Exotisch hout kan variëren van 30 euro/m2 (voor merbeau) en meer dan 100 euro/m2 voor (wengé).

(1) Prijzen opgegeven door Parquetbel

Tekst : Fanny Bouvry

Tips

TIP

Een bijzonder effect verkrijgt u wanneer u muren en vloeren met eenzelfde materiaal bekleedt. Vooral met tegels creëert u hiermee een aparte sfeer. Vloertegels kan u immers perfect ook gebruiken als muurbekleding (omgekeerd is dat niet altijd het geval).

Afhankelijk van de kleur en de structuur van het materiaal zal een ruimte hierdoor groter of kleiner lijken. Een badkamer bekleed met donkere tegels (al dan niet in natuursteen) heeft een zeer strakke look, maar straalt tegelijk ook een grote intimiteit uit. Bijkomend pluspunt van betegelde muren én vloeren in de badkamer is de mogelijkheid om te kiezen voor vloer- en muurverwarming. In een badkamer van normale afmetingen is het vloeroppervlak meestal te klein om er met vloerverwarming te werken.

Als u de oppervlakte van de muren erbij betrekt, wordt het plots wel interessant. Zo’n gecombineerde vloer- en muurverwarming zorgt voor een zeer behaaglijke warmte. Top of the bill wordt dan natuurlijk het zithoekje waar u met de rug lekker tegen de warme muur kan leunen!

ExtraTegels met de uitstraling van natuursteen of hout

De natuurlijke charme van hout en natuursteen is niet te evenaren. Die materialen vereisen echter een minimum aan onderhoud om hun glans in de loop der jaren te bewaren. Wie het liever eenvoudiger houdt, kan dan ook kiezen voor een alternatief. Een tegelvloer is weliswaar minder natuurlijk, maar makkelijker te onderhouden en te plaatsen.

Tegels bestaan in de meest uiteenlopende kwaliteiten, waarvan ook de prijzen kunnen variëren van een basisbedrag tot het viervoudige. In grote lijnen moet u onthouden dat er geëmailleerde keramische tegels en in de massa geverfde keramische tegels bestaan. De eerste groep is veelal verkrijgbaar in meer opvallende kleuren, maar is kwetsbaarder. De tweede soort is duurder, maar sterker omdat de basistegel en de afwerkingslaag uit hetzelfde materiaal bestaan. Putjes blijven hierop onzichtbaar, want zelfs als de oppervlaktelaag beschadigd raakt, heeft de kern van het materiaal nog steeds dezelfde kleur.

De fabricagetechnieken zijn in de afgelopen jaren sterk geëvolueerd en op het vlak van tegels treffen we tegenwoordig verbazende innovaties aan. Denken we maar aan Bluestone en Buxy van Cotto d’Este, die op het eerste gezicht perfect op natuursteen lijken. Of Newport en Quintana van Serenissima ; die hout perfect imiteren.

Zelfs de afmetingen van tegels worden aangepast om de illusie van parket te versterken. Een van de meest recente nieuwigheden is de ultrafijne tegel Kerlite van Cotto d’Este, die eveneens sterk aan natuursteen doet denken. Terwijl doorsneetegels minimaal 1 cm dik zijn, overschrijdt Kerlite de 3 mm niet. Erg handig bij renovaties, want Kerlite is rechtstreeks op een oude tegelvloer te lijmen. Er bestaan modellen voor muren en vloeren. De vloertegels worden door een film in glasvezel beschermd en zijn dus een stuk sterker.

Welke prijzen(1) ?

Tegels kosten minimaal 20 euro/m2 (excl. btw), maar voor een tegel van behoorlijke kwaliteit betaalt u al snel 40 tot 80 euro. De ‘Kerlite’-tegels kosten ongeveer 100 euro/m2. Voor ‘Bluestone’ telt u zowat 75 euro/m2 neer.

(1) Prijzen Carimar

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels