Thermografie geanalyseerd in tien vragen

niet importeren

Thermografie was al langer ingeburgerd in de geneeskunde en de industrie. Sinds kort wordt de techniek ook in de bouwsector gehanteerd als gevolg van de eisen inzake isolatie en luchtdichtheid. Een analyse aan de hand van 10 vragen. 1. Hoe werkt thermografie? Thermografie is een techniek die de warmte van een lichaam, een voorwerp of een locatie op verschillende punten registreert via de detectie van de uitgezonden infraroodstralen. De koudste gedeelten worden in blauwachtige tinten ingekleurd, de warmste in tinten van rood. Via infraroodopnames kunnen koude of warme zones snel worden opgespoord. 2. Wie is de thermografische expert? Het beroep van thermografisch expert is niet door de staat erkend. Aangezien een doorsnee infraroodcamera niet extravagant duur is, raden wij ten stelligste aan niet met om het even wie in zee te gaan. Een vakkundig expert kan u aan twee elementen herkennen. Hij is in het bezit van een certificaat van het ITC (Infrared Training Centre), het enige gespecialiseerde vormingscentrum in dat vakgebied. Verder heeft hij een bouwopleiding achter de rug als bouwtechnicus, ingenieur of architect. Vorming en ervaring in de bouwsector zijn immers noodzakelijk om de resultaten te kunnen interpreteren en oplossingen te kunnen formuleren. 3. In welke omstandigheden kan een valabele thermografie worden uitgevoerd? Wilt u nauwkeurige resultaten, dan moet de thermografie plaatsvinden in bepaalde klimatologische omstandigheden. Een expert die weet wat hij doet, zal u dan ook voorstellen om zijn interventie uit te stellen indien niet alle optimale omstandigheden aanwezig zijn. Hij hanteert daarbij de volgende criteria: -Geen wind of windsnelheden onder 10 km/uur. Wind kan de resultaten beïnvloeden, omdat de blootgestelde muren sterker worden afgekoeld. – Geen warme zonnestralen. Thermografie gebeurt bij voorkeur tijdens een somber seizoen of eventueel vroeg in de ochtend of laat op de avond in de zomer. – Geen regen gedurende 24 uur vóór de interventie. Vochtige materialen kunnen immers de infraroodstraling beïnvloeden. – Een temperatuurverschil van minimaal 10 °C tussen binnen en buiten. Een kleiner temperatuurverschil kan de detectie van warmteverliezen door problemen met de afdichting of de isolatie van het pand, bemoeilijken. Wordt er tegelijk een blowerdoor-test uitgevoerd (peiling van de luchtdrukregeling), dan kan een verschil van 5 °C volstaan. – De opnames worden gemaakt binnen een hoek van minimaal 45 en maximaal 87° ten opzichte van het gevel- of dakoppervlak dat wordt gefotografeerd. Worden de opnames binnen een kleinere hoek gemaakt, dan kunnen de opgemeten resultaten worden beïnvloed door externe elementen, zoals de straling van het hemelgewelf. 4. Over welke apparatuur beschikt een thermografisch expert? Thermografische opnames worden gemaakt met behulp van een infraroodcamera. Net als bij traditionele fotografie, is de techniek tegenwoordig volledig gedigitaliseerd. Voor voldoende gedetailleerde beelden die de probleemzones nauwkeurig lokaliseren, is een camera met een resolutie van minimaal 240 x 220 pixels nodig. Goedkopere toestellen met een lagere resolutie leveren geen gedetailleerde beelden op. Daarnaast beschikt de expert over een fototoestel met zeer hoge resolutie waarmee hij op precies dezelfde locaties klassieke foto’s maakt. Door beide opnames te vergelijken, krijgt hij een tastbaar beeld van wat er mis is en van hoe hij het probleem het best kan aanpakken. 5. Wanneer is thermografie aangewezen? Thermografie is aangewezen in uiteenlopende omstandigheden, meer bepaald: – Bij de aankoop van een huis. U wilt een pand aankopen en twijfelt tussen twee of drie gelijkaardige huizen. In dat geval kan thermografie helpen om een duidelijk idee te krijgen van het niveau van isolatie en luchtdichtheid in de woningen die u interesseren. – Bij de bouw van een nieuwe woning. Zo kunt u de aannemer contractueel verplichten tot het uitvoeren van een thermografisch onderzoek van uw nieuwe huis vóór de voorlopige oplevering. Op die manier bent u er zeker van dat tijdens het bouwproces alle voorzorgsmaatregelen werden genomen met betrekking tot de isolatie en de luchtdichtheid. – Vóór de start van renovatiewerken. Thermografie kan u helpen de problemen in de mantel van het huis op te sporen. Zo kunt u prioriteiten stellen en bekijken welke verbeteringen eerst moeten doorgevoerd worden. – In de loop van de levenscyclus van uw woning. Thermografie kan, bijvoorbeeld, ook een manier zijn om vochtproblemen op te sporen. Water koelt minder snel af en warmt minder snel op dan lucht of bouwmaterialen. Via thermografie kunt u nagaan of er in een verlaagd plafond vocht zit door infiltraties via het dak. Water onder de vloer ten gevolge van een lek in een verwarmings- of sanitaire leiding kan eveneens via thermografie worden gedetecteerd. 6. Welke meerwaarde biedt thermografie? Het energiecertificaat dat in Vlaanderen en Wallonië (en weldra ook in Brussel) wordt geëist, geeft u een idee van de prestaties van de verschillende panden die u als kandidaat-koper of -huurder interesseren. Vergeet echter niet dat een dergelijk certificaat theoretisch wordt opgesteld in functie van de vaststellingen van de auditeur en de verklaringen van de eigenaar. Indien die laatste verklaart dat de muren 4 cm isolatie bevatten, heeft de auditeur niet altijd de kans om dat te controleren en na te gaan of de isolatie al dan niet zonder onderbrekingen werd geplaatst. Ook een energieaudit gaat uit van theoretische veronderstellingen. De audit kijkt niet letterlijk in de muren binnen om, bijvoorbeeld, na te gaan hoe nauwkeurig de isolatie werd geplaatst en hoeveel zorg werd besteed aan de aansluitingen tussen muren en ramen of tussen muren en het dak. Via thermografie kunt u de resultaten verfijnen en krijgt u een realistisch beeld van de uitdagingen waarmee u tijdens de renovatie zal worden geconfronteerd. 7. Waarom via thermografie een luchtfoto laten maken? We zeiden het al eerder: de hoek waarbinnen de opnames werden gemaakt, is belangrijk om de gefotografeerde elementen duidelijk te kunnen bekijken. Platte daken of daken met een zeer beperkte helling zijn dan ook bijna niet van op de begane grond te fotograferen. Dat geldt ook voor gebouwen met verschillende verdiepingen, waar de bovenste verdiepingen onmogelijk van op de grond in kaart kunnen worden gebracht. In het besef dat aangrenzende panden niet altijd toegankelijk zijn (die moeten trouwens hoger zijn dan het te fotograferen gebouw) om de ideale invalshoek voor een opname te vinden, bieden thermografische luchtfoto’s een uitkomst. Dat gaat als volgt: een kleine, mobiele gondel met een infraroodcamera en/of een fototoestel wordt vastgemaakt aan een met helium gevulde ballon die op zijn beurt wordt bevestigd aan een staak op de grond. De ballon wordt tot op de gewenste hoogte gebracht zodat de te fotograferen elementen (dak of verdiepingen) binnen bereik komen. De gondel wordt van op afstand bestuurd en kan dus perfect in de gewenste richtingen worden verplaatst. Via een monitor op de grond worden de beelden van de camera en/of het fototoestel gevisualiseerd en de invalshoek voor de opnames kan via afstandsbediening worden ingesteld. Op die manier worden alle wanden in optimale omstandigheden in kaart gebracht. 8. Welke informatie bevat het rapport van de thermografische expert? Om voor uw architect bruikbaar te zijn – en in Wallonië geldig te zijn, zodat u een premie kunt aanvragen – moet het rapport de volgende elementen bevatten: – een beschrijving van het pand en de coördinaten van de eigenaar;– de coördinaten van de expert; – de klimatologische omstandigheden tijdens het thermografisch onderzoek. Aangezien die omstandigheden variabel zijn, kunnen ze bij vergelijkingen belangrijk zijn; – een overzicht van de verschillende fotografische en thermografische opnames en hun positiebepaling in of op het gebouw; – een interpretatie van de vastgestelde pijnpunten. Een verschil van 2 °C in de oppervlaktetemperatuur van eenzelfde muur kan reeds op problemen wijzen; – voorstellen om de vastgestelde situatie te verbeteren via een beschrijving van oplossingen en de te gebruiken materialen. 9. Hoeveel kost een thermografisch onderzoek? De kostprijs van een thermografisch onderzoek van op de begane grond varieert naargelang de omvang en de complexiteit van het te bestuderen pand. Voor een klein huis (minder dan 120 m² bewoonbare oppervlakte) of een flat moet u rekenen op ongeveer 400 euro (excl. btw). Voor een villa kan de prijs al snel oplopen tot zowat 600 euro (excl. btw). Thermografische luchtfoto’s worden vaak gezien als een aanvulling voor de hoger gelegen verdiepingen of daken (zie eerder). De bijkomende kosten daarvoor schommelen rond 150 euro (excl. btw). Een thermografisch onderzoek met uitsluitend luchtfoto’s komt neer op 300 euro (excl. btw). U kunt een thermografisch onderzoek trouwens ook betalen met eco-cheques. 10. Op welke financiële voordelen heeft u recht? In Wallonië geeft thermografie recht op een premie van 50 % van het factuurbedrag (incl. btw) of de honoraria, met een maximum van 200 euro voor een eengezinswoning en van 700 euro voor andere gebouwen. Wordt de thermografie uitgevoerd in het kader van een energieaudit, dan maakt u daarenboven aanspraak op een belastingvermindering van 40 % van de kostprijs op voorwaarde dat het overeenstemmende bedrag deel uitmaakt van het totaalbedrag voor de audit. Eric Cloes Met dank aan Guy de Viron – www.vueaerienne.be.

Thermografie was al langer ingeburgerd in de geneeskunde en de industrie. Sinds kort wordt de techniek ook in de bouwsector gehanteerd als gevolg van de eisen inzake isolatie en luchtdichtheid. Een analyse aan de hand van 10 vragen.

1. Hoe werkt thermografie?

Thermografie is een techniek die de warmte van een lichaam, een voorwerp of een locatie op verschillende punten registreert via de detectie van de uitgezonden infraroodstralen. De koudste gedeelten worden in blauwachtige tinten ingekleurd, de warmste in tinten van rood. Via infraroodopnames kunnen koude of warme zones snel worden opgespoord.

2. Wie is de thermografische expert?

Het beroep van thermografisch expert is niet door de staat erkend. Aangezien een doorsnee infraroodcamera niet extravagant duur is, raden wij ten stelligste aan niet met om het even wie in zee te gaan. Een vakkundig expert kan u aan twee elementen herkennen. Hij is in het bezit van een certificaat van het ITC (Infrared Training Centre), het enige gespecialiseerde vormingscentrum in dat vakgebied. Verder heeft hij een bouwopleiding achter de rug als bouwtechnicus, ingenieur of architect. Vorming en ervaring in de bouwsector zijn immers noodzakelijk om de resultaten te kunnen interpreteren en oplossingen te kunnen formuleren.

3. In welke omstandigheden kan een valabele thermografie worden uitgevoerd?

Wilt u nauwkeurige resultaten, dan moet de thermografie plaatsvinden in bepaalde klimatologische omstandigheden. Een expert die weet wat hij doet, zal u dan ook voorstellen om zijn interventie uit te stellen indien niet alle optimale omstandigheden aanwezig zijn. Hij hanteert daarbij de volgende criteria:

-Geen wind of windsnelheden onder 10 km/uur. Wind kan de resultaten beïnvloeden, omdat de blootgestelde muren sterker worden afgekoeld.

– Geen warme zonnestralen. Thermografie gebeurt bij voorkeur tijdens een somber seizoen of eventueel vroeg in de ochtend of laat op de avond in de zomer.

– Geen regen gedurende 24 uur vóór de interventie. Vochtige materialen kunnen immers de infraroodstraling beïnvloeden.

– Een temperatuurverschil van minimaal 10 °C tussen binnen en buiten. Een kleiner temperatuurverschil kan de detectie van warmteverliezen door problemen met de afdichting of de isolatie van het pand, bemoeilijken. Wordt er tegelijk een blowerdoor-test uitgevoerd (peiling van de luchtdrukregeling), dan kan een verschil van 5 °C volstaan.

– De opnames worden gemaakt binnen een hoek van minimaal 45 en maximaal 87° ten opzichte van het gevel- of dakoppervlak dat wordt gefotografeerd. Worden de opnames binnen een kleinere hoek gemaakt, dan kunnen de opgemeten resultaten worden beïnvloed door externe elementen, zoals de straling van het hemelgewelf.

4. Over welke apparatuur beschikt een thermografisch expert? Thermografische opnames worden gemaakt met behulp van een infraroodcamera. Net als bij traditionele fotografie, is de techniek tegenwoordig volledig gedigitaliseerd. Voor voldoende gedetailleerde beelden die de probleemzones nauwkeurig lokaliseren, is een camera met een resolutie van minimaal 240 x 220 pixels nodig. Goedkopere toestellen met een lagere resolutie leveren geen gedetailleerde beelden op. Daarnaast beschikt de expert over een fototoestel met zeer hoge resolutie waarmee hij op precies dezelfde locaties klassieke foto’s maakt. Door beide opnames te vergelijken, krijgt hij een tastbaar beeld van wat er mis is en van hoe hij het probleem het best kan aanpakken.

5. Wanneer is thermografie aangewezen? Thermografie is aangewezen in uiteenlopende omstandigheden, meer bepaald:

– Bij de aankoop van een huis. U wilt een pand aankopen en twijfelt tussen twee of drie gelijkaardige huizen. In dat geval kan thermografie helpen om een duidelijk idee te krijgen van het niveau van isolatie en luchtdichtheid in de woningen die u interesseren.

– Bij de bouw van een nieuwe woning. Zo kunt u de aannemer contractueel verplichten tot het uitvoeren van een thermografisch onderzoek van uw nieuwe huis vóór de voorlopige oplevering. Op die manier bent u er zeker van dat tijdens het bouwproces alle voorzorgsmaatregelen werden genomen met betrekking tot de isolatie en de luchtdichtheid.

– Vóór de start van renovatiewerken. Thermografie kan u helpen de problemen in de mantel van het huis op te sporen. Zo kunt u prioriteiten stellen en bekijken welke verbeteringen eerst moeten doorgevoerd worden.

– In de loop van de levenscyclus van uw woning. Thermografie kan, bijvoorbeeld, ook een manier zijn om vochtproblemen op te sporen. Water koelt minder snel af en warmt minder snel op dan lucht of bouwmaterialen. Via thermografie kunt u nagaan of er in een verlaagd plafond vocht zit door infiltraties via het dak. Water onder de vloer ten gevolge van een lek in een verwarmings- of sanitaire leiding kan eveneens via thermografie worden gedetecteerd.

6. Welke meerwaarde biedt thermografie?

Het energiecertificaat dat in Vlaanderen en Wallonië (en weldra ook in Brussel) wordt geëist, geeft u een idee van de prestaties van de verschillende panden die u als kandidaat-koper of -huurder interesseren. Vergeet echter niet dat een dergelijk certificaat theoretisch wordt opgesteld in functie van de vaststellingen van de auditeur en de verklaringen van de eigenaar. Indien die laatste verklaart dat de muren 4 cm isolatie bevatten, heeft de auditeur niet altijd de kans om dat te controleren en na te gaan of de isolatie al dan niet zonder onderbrekingen werd geplaatst.

Ook een energieaudit gaat uit van theoretische veronderstellingen. De audit kijkt niet letterlijk in de muren binnen om, bijvoorbeeld, na te gaan hoe nauwkeurig de isolatie werd geplaatst en hoeveel zorg werd besteed aan de aansluitingen tussen muren en ramen of tussen muren en het dak. Via thermografie kunt u de resultaten verfijnen en krijgt u een realistisch beeld van de uitdagingen waarmee u tijdens de renovatie zal worden geconfronteerd.

7. Waarom via thermografie een luchtfoto laten maken?

We zeiden het al eerder: de hoek waarbinnen de opnames werden gemaakt, is belangrijk om de gefotografeerde elementen duidelijk te kunnen bekijken. Platte daken of daken met een zeer beperkte helling zijn dan ook bijna niet van op de begane grond te fotograferen.

Dat geldt ook voor gebouwen met verschillende verdiepingen, waar de bovenste verdiepingen onmogelijk van op de grond in kaart kunnen worden gebracht. In het besef dat aangrenzende panden niet altijd toegankelijk zijn (die moeten trouwens hoger zijn dan het te fotograferen gebouw) om de ideale invalshoek voor een opname te vinden, bieden thermografische luchtfoto’s een uitkomst.

Dat gaat als volgt: een kleine, mobiele gondel met een infraroodcamera en/of een fototoestel wordt vastgemaakt aan een met helium gevulde ballon die op zijn beurt wordt bevestigd aan een staak op de grond. De ballon wordt tot op de gewenste hoogte gebracht zodat de te fotograferen elementen (dak of verdiepingen) binnen bereik komen. De gondel wordt van op afstand bestuurd en kan dus perfect in de gewenste richtingen worden verplaatst. Via een monitor op de grond worden de beelden van de camera en/of het fototoestel gevisualiseerd en de invalshoek voor de opnames kan via afstandsbediening worden ingesteld. Op die manier worden alle wanden in optimale omstandigheden in kaart gebracht.

8. Welke informatie bevat het rapport van de thermografische expert?

Om voor uw architect bruikbaar te zijn – en in Wallonië geldig te zijn, zodat u een premie kunt aanvragen – moet het rapport de volgende elementen bevatten:
– een beschrijving van het pand en de coördinaten van de eigenaar;
– de coördinaten van de expert;
– de klimatologische omstandigheden tijdens het thermografisch onderzoek. Aangezien die omstandigheden variabel zijn, kunnen ze bij vergelijkingen belangrijk zijn;
– een overzicht van de verschillende fotografische en thermografische opnames en hun positiebepaling in of op het gebouw;
– een interpretatie van de vastgestelde pijnpunten. Een verschil van 2 °C in de oppervlaktetemperatuur van eenzelfde muur kan reeds op problemen wijzen;
– voorstellen om de vastgestelde situatie te verbeteren via een beschrijving van oplossingen en de te gebruiken materialen.

9. Hoeveel kost een thermografisch onderzoek?

De kostprijs van een thermografisch onderzoek van op de begane grond varieert naargelang de omvang en de complexiteit van het te bestuderen pand. Voor een klein huis (minder dan 120 m² bewoonbare oppervlakte) of een flat moet u rekenen op ongeveer 400 euro (excl. btw). Voor een villa kan de prijs al snel oplopen tot zowat 600 euro (excl. btw).

Thermografische luchtfoto’s worden vaak gezien als een aanvulling voor de hoger gelegen verdiepingen of daken (zie eerder). De bijkomende kosten daarvoor schommelen rond 150 euro (excl. btw). Een thermografisch onderzoek met uitsluitend luchtfoto’s komt neer op 300 euro (excl. btw). U kunt een thermografisch onderzoek trouwens ook betalen met eco-cheques.

10. Op welke financiële voordelen heeft u recht?

In Wallonië geeft thermografie recht op een premie van 50 % van het factuurbedrag (incl. btw) of de honoraria, met een maximum van 200 euro voor een eengezinswoning en van 700 euro voor andere gebouwen. Wordt de thermografie uitgevoerd in het kader van een energieaudit, dan maakt u daarenboven aanspraak op een belastingvermindering van 40 % van de kostprijs op voorwaarde dat het overeenstemmende bedrag deel uitmaakt van het totaalbedrag voor de audit.

Eric Cloes

Met dank aan Guy de Viron – www.vueaerienne.be.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels