Het platte dak als ultieme lichtbron

Het platte dak als ultieme lichtbron

Ramen, deuren en poorten

Daglicht in een woning is niet alleen een kwestie van zorgvuldig gepositioneerde en bemeten gevelopeningen, maar kan ook ingrijpend worden bepaald door voorzieningen in het platte dak.

Wij peilden bij twee architecten naar de geheimen uit hun dagelijkse praktijk. Ingenieur-architect Jos Leyssens (Licence to Build): “Als de stedenbouwkundige voorschriften het toelaten en de architectuur past in de straat en de omgeving, opteren wij in nieuwbouwwoningen graag voor platte daken. Of het om een vrijstaande woning of om een rijhuis gaat, maakt geen verschil. Een plat dak versterkt de strakheid van het gebouw en de hedendaagse architectuurstijl. In een stedelijke omgeving kan je dakterrassen creëren als een interessant alternatief. Ook openbare gebouwen ontwerpen wij praktisch altijd met een plat dak. De ruimte in zo’n gebouw is duur en moet maximaal worden benut.”“Een plat dak heeft tal van voordelen. Het is budgettair interessant omdat het minder dakoppervlakte, minder materiaal en minder isolatie vergt. De vlotte toegankelijkheid vergemakkelijkt bovendien het onderhoud. In verhouding tot de grondinname biedt het meer nuttig bruikbare oppervlakte omdat je alle ruimte onder het dak optimaal kunt benutten.”

“Licht en lucht zijn onontbeerlijk in een gebouw.”

“Licht en lucht zijn onontbeerlijk in een gebouw. Afhankelijk van de karakteristieken van het platte dak en de oppervlakte, functie en lichtbehoefte van de onderliggende ruimte, kiezen wij voor dakramen, platdakvensters, lichttunnels of lichtkoepels om daglicht binnen te halen. Zenitaal licht zorgt namelijk voor een aparte sfeer en lichtbeleving in de ruimte. Dakramen zijn budgettair interessant, compact en gemakkelijk te plaatsen, ook in bestaande gebouwen. Door de ritmische inplanting kan je spelen met de verdeling en de effecten van licht.”

“Om oververhitting tegen te gaan werken wij altijd met zonwerend veiligheidsglas, tenzij er geen rechtstreekse zonne-inval is, bijvoorbeeld bij een woning tussen twee hoge gebouwen. Efficiënt is ook een transparante buitenzonwering die de warmte letterlijk buitenhoudt maar het uitzicht niet belemmert. Tegenwoordig wordt in bijna alle gebouwen de ventilatie mechanisch geregeld via een ventilatiesysteem C of D, zodat dakramen niet meer per definitie mechanisch geopend moeten kunnen worden, tenzij het gaat om brandkoepels. Een elektrisch openingssysteem met programmeerbare afstandsbediening is een handige en comfortabele oplossing voor dakramen die niet met de hand te bereiken zijn maar wel geopend moeten kunnen worden.”

GEEN LICHT ZONDER DUISTER

Velux

Velux

Architect Marc Van Schuylenbergh, ontwerper van MUZE’UM L waar de L staat voor licht en landschap: “Goede architectuur geeft altijd een geslaagde beleving van ruimte en licht. Om dat te bereiken, is een zorgvuldige wisselwerking nodig tussen open en gesloten, tussen licht en duister. Zoals de Nederlandse architect Aldo van Eyck zei: ‘Maak alles open en de ruimte verdwijnt’. Hetzelfde geldt voor de daglichtinval. In een grotendeels glazen volume wordt de lichtbeleving gereduceerd. Weg zijn de intimiteit, de geborgenheid, het sublieme verrassingseffect bij plotse lichtinval. Een gesloten woning of ander gebouw kan uiterst transparant en toegankelijk zijn dankzij het oordeelkundig gebruik van zenitaal licht, boeiende doorkijkjes en waar nodig de juiste portie openheid. Dat is eeuwen geleden al aangetoond en wordt vandaag telkens weer bevestigd in een nieuwe, aangepaste vormgeving. Kijk maar naar het Pantheon in Rome, een massief gebouw dat binnenin volop in het licht baadt dankzij de oculus, de koepelvormige dakopening met een diameter van 8 meter. Om architect Juliaan Lampens te parafraseren: ‘Een architect krijgt een programma, maar zijn eigenlijke opdrachtgevers zijn de zon en de natuur’.”

“Dakramen zijn budgettair interessant, compact en gemakkelijk te plaatsen.”

“Hetzelfde effect speelt op de grotere schaal van straten en wijken. In het historische hart van Barcelona, de Barri Gòtic, staan de woningen dicht bij elkaar en hebben ze kleine ramen, zodat de zon de gevels niet kan bereiken en de hitte wordt geweerd. Als je door die smalle straten in de schaduw struint, word je voortdurend verrast door doorkijkjes naar strepen blauwe lucht tussen de naar elkaar leunende gevels.”

“Het mooie aan zenitaal licht is dat de lichtinval, in tegenstelling tot gevelopeningen, niet beperkt blijft tot een bepaalde windrichting. Daarom maak ik graag gebruik van dakkoepels, zowel in nieuwbouw als in renovatie. Soms schrikken opdrachtgevers wel eens, omdat ze koepels associëren met een garage of bergruimte. Maar op de juiste plek, in de aangewezen vorm en op de gepaste manier toegepast, kan een koepel schitterende resultaten opleveren. Intussen zijn er ook verschillende oplossingen voorhanden die de gewenste thermische of akoestische isolatie haalbaar maken, het onderhoud comfortabel houden, op de gewenste momenten verduisterd kunnen worden en een gemakkelijke bediening verzekeren.”

Meer info? www.velux.be/nl/uitbouw

In samenwerking met Velux

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels