VLAAMSE EPB ONDER DE LOEP

Recht en financiën

De praktische aspecten van de energieprestatieregelgeving in Vlaanderen doorgelicht.

Energieprestatieregelgeving of kortweg EPB heeft de laatste jaren steeds meer aan belang gewonnen. De praktische aspecten van de Vlaamse regels doorgelicht.

1. De energieprestatieregel-geving

Wie bouwt of verbouwt, moet rekening houden met de isolatie- en ventilatie-eisen die vervat zitten in de energieprestatieregelgeving. Die regeling verzekert een lager energiegebruik, wat goed is voor het milieu, en voor de bewoners staat hij garant voor lagere energiefacturen, meer wooncomfort en een gezonder binnenklimaat. De energieprestatieregelgeving is het gevolg van de Europese richtlijn rond de energieprestatie van gebouwen. Met die richtlijn wil de Europese Unie de uitstoot van broeikasgassen verminderen.

2. Welke gebouwen?

Alle nieuwbouw-, verbouwde en uitgebreide woningen waarvoor een bouwaanvraag ingediend wordt (met verplichte tussenkomst van een architect), moeten een bepaald niveau van thermische isolatie en energieprestatie (isolatie, verwarming, ventilatie, zonne-energie…) hebben. In een nieuwbouwwoning is ook een minimale en gecontroleerde ventilatie nodig.

Bij verbouwingen, uitbreiding of herbouw moet u zorgen dat de thermische isolatie in het verbouwde deel het niveau haalt van de energieprestatieregelgeving. De regelgeving is van toepassing op elk gebouw dat verwarmd of gekoeld wordt ten behoeve van mensen. Dus niet alleen woningen, maar ook kantoren, industriële gebouwen of ziekenhuizen.

3. Wat zegt de regelgeving over energieprestaties en het binnenklimaat?

3.1 Voor nieuwe woongebouwen

– Uw woning mag maximum een K-peil (algemeen isolatiepeil van de woning) van K45 halen.
– De maximale U-waarden (= de isolatiewaarde van een constructiedeel, uitgedrukt in W/m²K) van muren, daken, plafonds, vloeren, vensters en beglazing zijn vastgelegd.
– Uw woning mag maximum een E-peil (energieverbruik van de woning) van E80 halen. Dat peil hangt af van:
1. de compactheid van de woning;
2. de oriëntatie van de woning;
3. de materialen voor het dak, vloeren en wanden;
4. de mate waarin thermisch geïsoleerd werd, de locatie, de dikte en het soort materiaal;
5. de luchtdichtheid van de woning;
6. de totale oppervlakte aan vensters en de isolatiewaarde van het glas en schrijnwerk samen;
7. het ventilatiesysteem;
8. het benutten van de zonnewarmte (voor het warm water bijvoorbeeld), maar ook de onwering;
9. de installatie en de energiebron van verwarming en warm water.
Die parameters worden samen verrekend tot het E-peil. Het is dus zeker geen optelling van punten.
3.2 Voor verbouwingen

Bij verbouwingen en zeer grondige restauraties gelden de isolatie-eisen enkel voor het deel van de woning dat verbouwd of uitgebreid wordt. Dat wil zeggen dat de U-waarden van de verschillende constructiedelen aan de eisen moeten voldoen. Er moet een minimum aan ventilatie worden voorzien (bijvoorbeeld ventilatieroosters in de nieuwe ramen, een aan- en afvoer van verse en verbruikte lucht in keuken en badkamer).
Een E-peil en een K-peil worden niet berekend bij verbouwingen, tenzij bij uitbreidingen groter dan 800 m² of bij extra wooneenheden.

3.3 In de praktijk

Om aan het maximale E-peil (E80) te voldoen:

1. Moet een woning voldoende thermisch worden geïsoleerd. Dat betekent dat de muren, het dak én de vloer een goede thermische isolatie moeten hebben.
Vensters moeten voorzien zijn van hoogrendementsglas, zeker met een U-waarde < 1,6 W/m²K.

2. Moet de woning zo luchtdicht mogelijk afgesloten zijn. Spleten en kieren bij de aansluiting van de ramen en buitendeuren en van het dak ter hoogte van de goot moeten worden vermeden.

3. Moet een woning zo compact mogelijk zijn. Dat wil zeggen: een zo groot mogelijk bewoonbaar volume creëren met een zo klein mogelijke buitenoppervlakte, waarlangs warmte kan verdwijnen. Rijwoningen zijn compacter en dus energiezuiniger dan vrijstaande open woningen: ze hebben maar twee buitenmuren. Bij een halfopen of open bebouwing kan het verliesoppervlak verminderd worden door veel inspringende of uitspringende muren te vermijden. Een woonvolume van 300 m³ in een L-vorm zou 30 % meer warmteverlies kunnen hebben dan hetzelfde woonvolume in de vorm van een kubus.

4. Zijn de leefruimtes van een woning (zithoek, eethoek en keuken) bij voorkeur naar de zon georiënteerd. Door via grote ramen op het zuiden of zuidwesten de passieve zonne-energie maximaal te benutten, verminderen de kosten voor verwarming en verlichting met 5 tot 10 %. Oververhitting tijdens de zomer kan worden voorkomen door zonwerend glas, een regelbare buitenzonwering, een brede oversteek en/of struiken en bomen die in de herfst hun blad verliezen.

5. Wordt bij voorkeur gekozen voor een energiezuinige brandstof zoals aardgas of stookolie. Elektrisch verwarmen wordt sterk afgeraden: het is niet alleen duur in verbruik, maar uit ecologisch opzicht onverantwoord. De aanmaak van elektriciteit in de centrale heeft een rendement van amper 40 %.

6. Gaat de keuze het best naar een zuinige, goed afgeregelde verwarmingsinstallatie. Dus een hoogrendementsketel of een condenserende ketel voor de verwarming en het sanitair warm water, die is aangepast aan de grootte van de woning.

7. Kan eventueel een zonneboiler worden geplaatst. De eisen zijn ook perfect haalbaar zonder dat u een zonneboiler installeert.

8. Moet bovendien in elke woning een ventilatiesysteem worden voorzien. Zo vermindert de kans op geuren, allergieën en CO-vergiftiging, en worden condensatie en schimmelvorming vermeden.
Welk ventilatiesysteem u toepast, is eender: volledig natuurlijk (ventilatiesysteem A), deels natuurlijk en deels mechanisch (ventilatiesysteem C of C+), of volledig mechanisch (ventilatiesysteem D).

4. Hoe aantonen?

Het is de taak van de architect om al van bij het ontwerp, in samenspraak met zijn opdrachtgever, de gestelde eisen te verwerken in de plannen, de detaillering en de lastenboeken. Wanneer een stedenbouwkundige vergunning wordt aangevraagd, moet de architect aangeven dat hij de nodige maatregelen zal nemen om het gebouw aan de EPB-eisen te laten voldoen.

Welke combinatie van maatregelen en materialen daarvoor worden toegepast, berekent de architect met het softwarepakket dat de overheid ter beschikking stelt.
De opdrachtgever op zijn beurt moet vóór het begin van de werkzaamheden een EPB-verslaggever aanstellen. Dat kan de architect van het project zijn, maar het kan ook iemand anders zijn die over het diploma van architect of ingenieur beschikt. Acht dagen vóór de start moet hij een startverklaring indienen met een indicatie van hoe het gebouw aan de EPB-eisen zal voldoen.

De verslaggever moet tijdens het bouwproces nauwkeurig alle zaken bijhouden die de energieprestatie van het gebouw beïnvloeden.
Als bijvoorbeeld tijdens de uitvoering van de werkzaamheden materialen gewijzigd worden, moet worden nagegaan of die aanpassingen het nog steeds mogelijk maken om de opgelegde niveaus te halen.
Op het einde van de werkzaamheden maakt de verslaggever de definitieve berekening voor de EPB-aangifte op. Die EPB-aangifte moet door de verslaggever, in samenspraak met de bouwer of verbouwer, elektronisch worden ingediend bij het Vlaams Energieagentschap, als bewijs dat het gebouw voldoet aan de EPB-eisen.

5. Boete

Als de eisen niet worden gehaald, riskeert de houder van de stedenbouwkundige vergunning – dat is meestal de eigenaar – een administratieve boete. Die wordt berekend in verhouding tot de afwijking van de eis. De eigenaar-bouwheer kan de boete eventueel contractueel verhalen op de architect, die de woning niet correct concipieerde, of op de aannemer, indien die de werken niet heeft uitgevoerd zoals in het lastenboek staat opgegeven. Ook de verslaggever riskeert een boete, als blijkt dat hij foutief rapporteerde over de uitgevoerde werkzaamheden.

6. Meer info

Het Vlaams Energieagentschap (VEA) heeft een interessante website en daar kunt u ook hun brochure met alle nuttige informatie downloaden of bestellen. U vindt er bovendien een volledig overzicht van alle premies voor energiebesparing waarvoor u in aanmerking komt. Surf daarom naar: www.energiesparen.be.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels