Volledig dossier rond buitenschrijnwerk

Ramen, deuren en poorten

Het buitenschrijnwerk bepaalt in hoge mate het totaalbeeld van de woning. Het hoeft dus niet te verwonderen dat mensen terecht veel belang hechten aan de kleur van ramen en deuren.

Het buitenschrijnwerk bepaalt in hoge mate het totaalbeeld van de woning. Het hoeft dus niet te verwonderen dat mensen terecht veel belang hechten aan de kleur van ramen en deuren. Bovendien is het schrijnwerk ook erg functioneel: het beschermt ons tegen weer en wind en tegen ongewenste indringers. En het brengt ook licht en warmte binnen.

Veel vragen verdienen met andere woorden een afdoend antwoord: welk materiaal moet ik kiezen? Kies ik voor opengaande raamdelen en hoe moeten ze dan wel openen: draaien, kipstand…? Welk glas moet ik kiezen? Vergeet ook niet dat het hier gaat om één van de zwaarste investeringen op het vlak van ruwbouw.

Profielen

Het buitenschrijnwerk is een verzamelnaam voor de profielen, het beslag en het glas. De profielen worden verwerkt tot een raamkader of raamgeheel. Wanneer er opendraaiende of schuivende delen voorzien worden, zijn er verschillende kaders: één vast kader die in het gebouw wordt vastgezet, en een of meerdere opendraaiende of schuivende kaders. Hierin wordt vervolgens het glas geplaatst.

Blijvende waarde

Voor de vervaardiging van raamprofielen is hout al eeuwenlang een vaste waarde, omwille van het natuurlijke, warme karakter van het materiaal en de vrij gunstige prijs. De jongste twee jaren is die prijs echter met ongeveer 30 % toegenomen, waardoor het materiaal minder vaak wordt gekozen. De meest gebruikte houtsoorten voor raamprofielen zijn meranti, afzelia en afrormosia. Eik komt nog maar in mindere mate aan bod, vooral omwille van het hoge prijskaartje.

Het proces van de verwerking van hout tot raam kende de voorbije jaren een grondige evolutie. Vroeger werd steevast een aluminium onderprofiel gebruikt voor een goede waterhuishouding in de ramen. Dit vaak donkerbruine profiel vloekte echter met de vaak grijze en crèmekleurige ramen die de laatste jaren immens populair zijn. En zo verloren de aluminium onderprofielen snel hun populariteit, ten voordele van hout. Op kwalitatief vlak vormt dit hoegenaamd geen probleem, op voorwaarde dat het hout tijdens het productieproces goed werd behandeld.

Ook het vroeger populaire “afwateringsgaatje” is verleden tijd. Probleem was dat deze gaatjes gemakkelijk verstopten of dichtslibden bij het verven. Tegenwoordig worden slobgaten (sleufvormige gaten) voorzien in het onderprofiel van het raam. Deze slobgaten zijn niet zichtbaar aan de buitenzijde.

Ook het ‘werken‘ of kromtrekken van de houten deuren is niet langer een probleem. Door massieve latten uit staal of aluminium in de deur te verwerken, krijgt het hout de kans niet meer om krom te trekken. Heel wat fabrikanten bieden deze massieve latten al als standaardoplossing aan, bij andere is het nog een optie.

De behandeling van het hout gebeurt vandaag de dag uiterst milieubewust. Zo worden watergedragen verven en vernissen gebruikt. Wanneer deze behandeling tijdens het productieproces op een goede manier gebeurt, ben je na de plaatsing voor enkele jaren (5 à 7 jaren) van alle onderhoud en verfwerk verlost. Daarna zit je er echter voor de rest van het bestaan van de profielen aan vast. Voor heel wat bouwheren blijft dat een reden om niet voor hout te kiezen.

Pvc populair

Hout heeft het intussen op vlak van populariteit moeten afleggen tegen aluminium en pvc. Zowel de techniek als het uitzicht van de profielen speelden daarbij een belangrijke rol. Zeker wat prijs betreft, is pvc een belangrijke concurrent van hout. Pvc werd lange tijd bestempeld als tweederangsmateriaal, maar die tijd ligt voorgoed achter ons. Vroeger probeerde men met pvc zoveel mogelijk het uitzicht van hout te evenaren, denk maar aan de nerfstructuur en de verschillende folies in houtkleuren, of de geklipste of gelijmde decoratieve profielen zoals geprofileerde dwarsprofielen, afgerond dorpelprofiel… Vandaag is pvc een algemeen aanvaard product en dat hebben ook de fabrikanten begrepen. Zo kan je kiezen uit een brede kleurenwaaier en is het bij sommige fabrikanten mogelijk om de binnen- en buitenzijde van het raam in een andere kleur te laten afwerken.

Ook op vlak van de kleur- en krasvastheid van de folies is een enorme vooruitgang geboekt in vergelijking met ongeveer twintig jaar geleden. Naast het bekleden met folies, is het ook mogelijk om profielen te kiezen die tot in de massa zijn gekleurd. Met de sterke verbetering van de lakken – beschikbaar in alle kleuren -, bieden sommige fabrikanten zelfs opnieuw natgelakte profielen aan.

Eén van de grote beperkingen van pvc-profielen is de stabiliteit. Echt grote raampartijen zijn niet mogelijk met pvc. Vanaf bepaalde afmetingen of bij een belangrijk glasgewicht – bijvoorbeeld akoestisch glas – moeten de profielen intern ook al met staal versterkt worden om de nodige stabiliteit te bieden.

Aluminium, polyurethaan en staal

Een ander populair materiaal is aluminium. Het is wel het duurste materiaal, maar het biedt enkele onmiskenbare voordelen. Aluminium is uiterst stabiel waardoor het voor grote overspanningen – inkompartijen, grote raampartijen bij terrassen – gebruikt kan worden. Omwille van de stabiliteit kies je best voor een driekamerprofiel. De extra kamer biedt de mogelijkheid om een extra inwendige verbindingshoek toe te passen, wat het geheel stabieler maakt en zeker noodzakelijk is bij de combinatie van lange isolatiestrippen – om aan de geldende isolatiewaarden te beantwoorden – met grote raampartijen of extra zwaar glas (bv. veiligheidsglas) Deze lange strippen verzwakken namelijk de stabiliteit van het profiel, wat opgevangen wordt door het driekamerprofiel.

Aluminium laat toe om zeer slanke profielen te creëren en dat leent zich uitstekend voor moderne architectuur. Daarnaast biedt het onbeperkte keuzemogelijkheden op vlak van kleuren.

Staal was vroeger populair, maar nu minder. Dat komt omdat staal duur is en omdat het ook geen sterke isolatiewaarde heeft. Feit is wel dat staal sterker is dan aluminium en zich dus leent voor de echte grote raampartijen of voor schrijnwerk met specifieke eisen op het vlak van brandveiligheid en inbraakpreventie.

Verder zijn er nog de profielen in polyurethaan. Eigenlijk gaat het om een profiel in aluminium waarrond isolatieschuim wordt aangebracht. Deze schuimlaag krijgt een lakafwerking net zoals dat bij wagens gebeurt. Profielen in polyurethaan behoren tot de duurdere oplossingen.

Tegenwoordig worden ook verschillende materialen tegelijk gebruikt om zo de afzonderlijke sterke eigenschappen te combineren. Een mooi voorbeeld hiervan is het profiel uit kurk- en houtcomposiet. Dit profiel is bestemd voor wie echt een uitstekende isolatie wenst. Het hout en kurk worden in verschillende lagen met elkaar gecombineerd.

Ook de combinatie van hout en aluminium is mogelijk. Aluminium wordt aan de buitenzijde gebruikt, waardoor de combinatie veel onderhoudsvriendelijker wordt. Hout garandeert dan weer een goede isolatiewaarde.

Opbouw kamerprofiel

Bij aluminium en pvc-profielen wordt gesproken over kamers. Bij aluminium heb je doorgaans de keuze uit 2 of 3 kamers.

Deze kamers zijn aparte compartimenten die de stabiliteit van de raamkaders garanderen.

Een raamkader wordt opgebouwd uit twee profielen – een binnen- en buitenprofiel. Tussen deze twee profielen worden isolerende strips – uit polyamide of hard pvc – geplaatst om koudebruggen te vermijden. Deze isolerende strip bepaalt meteen in belangrijke mate mee de isolerende waarde van het raamkader.

Pvc is van nature een bijzonder goed isolerend materiaal. Door het meerkamerprincipe wordt de isolatiewaarde nog verder geoptimaliseerd. Het aantal kamers kan bij pvc zelfs al oplopen tot 8. Weet hier wel dat een kamer er op thermisch vlak pas toe doet, wanneer de afstand tussen de wanden minimaal 6 mm bedraagt. Kleinere kamers dragen dus niet bij tot de isolatiewaarde. Staar je dus ook niet helemaal blind op het aantal kamers van pvc-profielen. Houd er rekening mee dat pvc-profielen in veel gevallen versterkt worden met gegalvaniseerd staal. Belangrijk is de ideale verhouding tussen stevigheid en isolatie. Deze is optimaal bij 3 tot 5 kamers.

Een andere bepalende factor is het materiaal. Met hout – of de combinatie van hout en kurk – bereik je de beste isolatiewaarden of U-waarde.

Aluminium scoort op dat vlak misschien minder goed, maar heeft dan weer het voordeel dat de profielen veel slanker zijn, waardoor het contactoppervlak veel kleiner is. De verschillende producenten hebben de voorbije jaren overigens sterk geijverd om de isolatiewaarden van de profielen te verbeteren om te kunnen voldoen aan de eisen op vlak van de Energieprestatie en Binnenklimaatregelgeving. Dit vertaalde zich onder meer in een verbetering van de thermische onderbreking door het inschuiven van bijkomende PU-schuimstrips, het injecteren van PU-schuim of het gebruik van glasdichtingen met lange lippen tegen de koudestraling.

Voor de U-waarde van het buitenschrijnwerk dien je overigens niet alleen rekening te houden met de U-waarde van de profielen (f voor frame), maar ook met de Ug waarde van het glas, (g voor glas). Deze U-waarden samen geven de Uw (w voor window) of de totale U-waarde van het raamgeheel. Hoe lager deze waarde, hoe beter.

Let er bij de keuze van de profielen op dat deze over een Algemene Technische Goedkeuring beschikken (Butgb), op die manier ben je er zeker van dat je kwalitatieve profielen hebt gekozen.

Beslag

Het beslag is het zichtbare gedeelte van het sluitsysteem van de ramen en deuren, zoals krukken en scharnieren. Bij de keuze van het beslag spelen verschillende factoren een rol. Belangrijk is het esthetische aspect. Het beslag kan al jaren in dezelfde RAL-kleur als de profielen worden uitgevoerd. Andere opties zijn metalen zoals messing, koper, RVS…

Heel populair is momenteel het zogenaamde verborgen of ‘onzichtbaar’ beslag. Deze scharnieren zijn in feite scharen die zijn ingewerkt in het profielsysteem. Ze werken op eenzelfde manier als het zichtbare beslag en kunnen op het gros van de profielsystemen worden toegepast. Verborgen scharnieren zijn een mooie optie voor wie van strakke ramen houdt. Aan dit extraatje hangt wel een meerprijs die schommelt tussen de 30 à 50 euro per raam En eerlijkheidshalve moeten we ook zeggen dat er één nadeel aan verbonden is: de ramen draaien maar tot 90° open. Je kan ze dus niet, zoals bij klassieke scharnieren, helemaal tot tegen de muur opendraaien. Wie een volledig minimalistische look voor zijn raamgehelen wil, kan deze verborgen profielen combineren met verborgen raamvleugels. Bij zo’n systeem van verborgen vleugels zit de opengaande vleugel volledig verborgen achter het vaste kader, zodat er visueel geen onderscheid langs de buitenzijde is tussen opengaande en vaste ramen.

Stevig in het slot

Ook het veiligheidsaspect van het beslag is heel belangrijk.

Ramen en deuren zijn de gevoelige punten op vlak van inbraak. Alleen langs deze plekken en de garagepoort kan een inbreker zich een toegang tot de woning verschaffen. Gelukkig kan je inzake beslag, sluitingen en cilinder heel ver gaan om inbrekers te ontmoedigen. Voor een woning is het altijd aangewezen om minimaal voor een 3-puntssluiting te kiezen.

Je kan altijd nog bijkomende paddenstoeltabs op de sluitingen voorzien. Een goede indicatie om inbraakveilig beslag te hebben is het I3-label. Volgens de politie staakt een inbreker in 85 % van de gevallen zijn pogingen om de woning binnen te dringen na 3 minuten. Daarom werd op initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken een label voor de inbraakweerstand van gevelelementen ontwikkeld: het I3-label. Alle ramen, deuren en sloten die dit label dragen houden in geval van een inbraak 3 minuten stand. Niet alleen het beslag, ook het slot en de cilinder moeten voldoende veiligheid bieden. Informeer je hierover bij jouw aannemer buitenschrijnwerk. Vraag ook bij de preventiedienst van jouw gemeente in hoeverre er subsidies zijn voor de investering in inbraakwerende sloten.

Comfort

De toenemende vraag naar comfort heeft ook zijn weerslag op het buitenschrijnwerk. Het is vandaag al mogelijk om grote of zware opendraaiende ramen en schuiframen te motoriseren, waardoor ze eenvoudiger te openen zijn.

Deuren en ramen met sloten kunnen dan weer in de domotica-installatie worden opgenomen, zodat je ze met één druk op de knop allemaal kan sluiten. Dit vraagt dan wel om elektrische sloten. Het is bovendien ook aan te raden om één slot uit het systeem te laten. De techniek moest het maar eens laten afweten, wanneer je uithuizig bent… Dan kan je altijd nog via deze ene toegang op de klassieke manier binnen.

Elektrische sloten maken het ook mogelijk om de deur(en) te bedienen met een parlofoon of videofoon. Wie het gedoe met sleutels beu is, kan zelfs kiezen voor een codeklavier of vingerlezers om de deur te openen.

Beglazing

Naast de profielen en het beslag maakt de beglazing het buitenschrijnwerk compleet. Het glas is onze échte link met de buitenwereld die tegelijkertijd licht en warmte in de woning brengt. Op het vlak van beglazing was er de voorbije 25 jaar een sterke evolutie. Van de dubbele beglazing die toen algemeen nog populair was, zijn we nagenoeg volledig overgestapt op nog beter isolerende hoogrendementsbeglazing. De dubbele beglazing van weleer zijn in feite niet meer dan twee glasbladen met lucht tussen. De opvolger, de hoogrendementsbeglazing, is aan de binnenzijde voorzien van een warmtereflecterende coating die de warmte binnenhoudt. Wanneer de spouw van deze superisolerende beglazing ook nog eens wordt gevuld met argongas, verbetert de isolatiewaarde nog meer.

De isolerende capaciteiten van het glas kunnen zo goed zijn, dat er bij bepaalde weersomstandigheden – windstille of wolkenloze nachten – condensatie kan optreden aan de buitenzijde van het glas. Terwijl dit vroeger net gebeurde aan de binnenzijde van slecht isolerende beglazing. Die condensatie aan de buitenzijde is te wijten aan de geringe warmteverliezen door de beglazing. De temperatuur van de beglazing daalt hierdoor tot onder het dauwpunt van de buitenlucht waardoor de vochtige lucht weer naar water omgezet wordt.

Van zonnewerend…

Door het gebruik van coatings kan de zonnewerende functie van glas worden beïnvloed. De coating voorkomt dat de zonnestralen kunnen binnenvallen in de achterliggende ruimte. Op die manier wordt de opwarming voorkomen. De mate waarin de zonnewarmte kan ‘binnenkomen’ kan vrij nauwgezet bepaald worden. Dit wordt uitgedrukt in de zogenaamde zonnetoetredingscoëfficiënt, of de ZTA-waarde. De coatings kunnen wel een verkleurend effect hebben op het invallende licht, al hebben glasproducenten al heel wat inspanningen gedaan om het kleurverschil te beperken.

Er bestaan tegenwoordig zonnewerende beglazingen die meer dan 70 % van de zonnewarmte tegenhouden en toch het licht binnenlaten zoals een gewone dubbele beglazing. Bovendien is deze beglazing neutraal en is het verschil met traditionele beglazing nauwelijks te onderscheiden.

… over geluidswerend…

Het glas kan ook bijdragen tot een verbeterde geluidsisolatie in de woning. Het geheim schuilt in het gebruik van aangepaste, ongelijke glasdiktes en gelaagd glas. Iedere glasdikte dempt een bepaalde geluidsfrequentie. Afhankelijk van de precieze geluidshinder kunnen twee aangepaste diktes worden gekozen om gericht deze frequenties te breken die samenhangen met de hinderlijke geluidsbron. Het gelaagd glas met akoestische folies verbetert de akoestische demping in alle frequenties aanzienlijk.

In het verleden kon de spouw ook nog worden opgevuld met akoestisch gas om tot betere prestaties te komen. Dit wordt tegenwoordig echter niet meer toegepast omwille van milieuredenen.

Wanneer je voor akoestisch glas kiest, besteed dan ook de nodige aandacht aan de keuze van het profiel – verschillende profielmerken en -types beschikken over akoestische testresultaten – en de plaatsing van het glas en het schrijnwerk. Wanneer er luchtlekken zijn, is de investering een maat voor niets.

… tot inkijkwerend

Wie een compromis zoekt tussen volledig doorzichtig glas of ondoorzichtig glas ( bijvoorbeeld door zandstralen of zuren ) is misschien te vinden voor elektrisch geblindeerd glas. Deze weliswaar dure glassoort is uitgerust met een doorzichtige folie. Wanneer deze folie onder elektrische spanning wordt gezet, wordt hij ondoorzichtig.

Gelaagd glas

Gelaagd glas is niet exclusief bedoeld voor etalages en banken. Ook in particuliere woningen kan het goede diensten bewijzen. Gelaagd glas is niet meer of minder dan een combinatie van twee of meerdere glasbladen die op elkaar worden verlijmd met ertussen een transparantiefilm die glasscherven samenhoudt bij glasbreuk. Het aantal folies en de dikte ervan kan variëren.

Wanneer op de volledige gelijkvloerse verdieping gelaagd glas wordt geplaatst, biedt dit al een vorm van inbraakbeveiliging. Sommige gemeentebesturen kennen ook een subsidie toe, wanneer je deze beglazing in die zin toepast.

Dergelijke beglazing is ook sterk genoeg om ongelukjes veroorzaakt door spelende kinderen (bal tegen het glas) op te vangen of te voorkomen.

Mooi meegenomen is ook dat gelaagd glas de uv-straling tegengaat en zo dus bescherming biedt tegen de verkleuring van het interieur.

Verwarmend glas

Het klinkt futuristisch, maar toch is het al haalbaar: verwarmend glas. Tenminste, voor wie erin wil investeren. Het verwarmend glas is voorzien van een metaalcoating tussen de glasbladen. Wanneer deze coating onder elektrische spanning wordt gezet, wordt de binnenruit verwarmd. Dit biedt het voordeel dat de ramen nooit koud aanvoelen en dat condensatie aan de binnenzijde is uitgesloten. Het glas biedt een thermische isolatiewaarde van 0,8W/m2K. Het buitenste glasblad is immers voorzien van een isolerende coating die de warmtestraling naar binnen reflecteert. Wanneer de beglazing goed wordt gedimensioneerd, volstaat ze om een volledige woning te verwarmen. De investering voor verwarmende beglazing kan vergeleken worden met deze van een klassieke verwarmingsinstallatie.

Zelfreinigend glas

Een laatste variant in de beglazing is het zelfreinigend glas. Dankzij een minerale coating met fotokatalytische en hydrofiele eigenschappen wordt het glas properder naarmate het meer regent. De coating maakt met andere woorden gebruik van de werking van uv-straling en regenwater op het glas om vuil te verwijderen. De oplossing is spijtig genoeg niet zaligmakend. Je zal de ramen wel nog moeten wassen. De frequentie van de wasbeurten wordt echter gevoelig verlaagd. Dit glastype is interessant voor plaatsen die moeilijk bereikbaar zijn en die toch onder voldoende invloed van zon en regen staan.

Belastingaftrek

Wie zijn beglazing laat vervangen door superisolerende of hoogrendementsbeglazing, geniet een belastingvoordeel. De fiscale aftrek bedraagt 40 % van de kosten voor de installatie van de beglazing met een maximum van 2 600 euro.

Het KB aangaande deze belastingvermindering bepaalt dat het totale energieverlies van het raam kleiner of gelijk moet zijn aan 2,0 W/m2K. Wanneer je superisolerende beglazing gebruikt, voldoe je aan deze voorwaarde.

De Vlaamse netbeheerders geven een premie voor het vervangen van enkelglas door superisolerende beglazing. Het subsidiebedrag en de voorwaarden variëren van netbeheerder tot netbeheerder, informeer je hierover bij jouw netbeheerder.

Het Waalse Gewest voorziet een premie van 25 euro per m2 geplaatst glas voor wie zijn bouwvergunning voor 1 december 1996 kreeg en enkele beglazing vervangt door dubbele beglazing. De premie bedraagt maximaal 1 000 euro. Voor meer info kan je terecht bij de Guichets de l’Energie op het nummer 078 15 15 40 of op www.energie.wallonie.be.

Nieuw zijn de renovatiepremies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: bij het plaatsen van dubbele beglazing krijg je 50 euro per m2, met een maximum van 2500 euro per woning. Bovendien wordt onder bepaalde voorwaarden een belastingvermindering van 40 procent van de prijs van de werkzaamheden voor de plaatsing van dubbelglas toegekend.

Meer informatie via http://mineco.fgov.be.

Ga ook altijd na bij je gemeentebestuur of er premies bestaan op gemeentelijk niveau.

Tim Vanhove

Tips

Meer informatie via http://mineco.fgov.be.

Ga ook altijd na bij je gemeentebestuur of er premies bestaan op gemeentelijk niveau.

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels