‘Vrij verkeer van diensten zorgt voor ondergang bonafide bedrijven’

Nieuws

Staatssecretaris voor Fraudebestrijding, John Crombez (sp.a) gaat de strijd aan met sociale en fiscale fraude in de bouwsector. Het wetsvoorstel krijgt ook de zegen van de Bouwunie. 'Eigen ondernemingen gaan onderuit door sociale en fiscale fraude', klinkt het.

De twee belangrijkste punten in het wetsvoorstel zijn de invoering van de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de betaling van de lonen van de werknemers van een zwaar tekortkomende onderaannemer en de herinvoering van de ketenaansprakelijkheid.

De Bouwunie is tevreden met de maatregelen die beschreven zijn in het voorstel. ‘Sociale en fiscale fraude, zwartwerk en alle andere vormen van oneerlijke concurrentie in de bouwsector moeten streng en kordaat aangepakt worden’, aldus Bouwunie. ‘Goede maatregelen daartoe zijn eenvoudig en duidelijk, leggen geen extra verplichtingen op aan de reguliere bouwbedrijven en treffen daadwerkelijk de malafide bedrijven en personen.’

Zwart werk

Het is steeds moeilijker voor Vlaamse bouw-kmo’s om aan de bak te komen. Voor kleine opdrachten krijgen ze steeds meer concurrentie van zwartwerkers en de grotere opdrachten gaan naar de grote bouwondernemingen die vaak een beroep doen op buitenlanders om de werken in onderaanneming uit te voeren.

‘Het vrij verkeer van diensten zonder controle leidt naar de ondergang van de bonafide bedrijven en de sociale zekerheid’, aldus emeritus professor arbeidsrecht Roger Blanpain. En dat is precies wat de bouw-kmo’s echte zorgen baart.

‘Ons land wordt overspoeld door arbeidskrachten uit de Europese lageloonlanden, vooral uit Oost-Europa maar ook uit Portugal. Dit heeft voordelen in de zin dat sommige knelpuntberoepen eindelijk ingevuld geraken. Maar er is vooral sprake van sociale dumping omdat dit gepaard gaat met massale fiscale en sociale fraude. De eigen bonafide ondernemingen en werknemers gaan onderuit en de financiering van de sociale zekerheid ook’, aldus Blanpain.

Volgens Blanpain ligt de oorzaak van dit probleem in de Europese regels over het vrij verkeer van diensten, gecombineerd met het gebrek aan samenwerking inzake controle onder de EU-landen. ‘Wie hier komt werken, moet aan Belgische lonen en arbeidsvoorwaarden werken. Maar deze regel wordt zonder scrupules met de voeten getreden. Er wordt gebruik gemaakt van (schijn)zelfstandigheid en onterechte detachering’, zodus Blanpain.

De Bouwunie benadrukt dat deze fraude streng en doortastend moet aangepakt worden, maar de aanpak moet wel doelgericht zijn. ‘Zo is het voorstel van de elektronische aanwezigheidsregistratie dat de regering in lopende zaken in oktober nog voorstelde zeker niet het juiste antwoord. De maatregelen die staatsecretaris Crombez nu voorstelt, zijn wel een goede vertrekbasis’, aldus de Bouwunie.

Aansprakelijkheid

Bedrijven zullen binnenkort hoofdelijk aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de betaling van de lonen van werknemers van de medecontractant waarbij de inspectie zwaarwichtige tekortkomingen vaststelt. De inspectie stuurt bij het vaststellen van dergelijke tekortkomingen een brief naar de hoofdaannemers en/of opdrachtgevers om hen op de hoogte te brengen van de hoofdelijke aansprakelijkheid die hen boven het hoofd hangt. Die gaat pas daadwerkelijk in vanaf de 15de dag na de verwittiging door de inspectie.

Bonafide bouwbedrijven die onwetend met een malafide onderaannemer in zee zijn gegaan, kunnen op het moment van de verwittiging door de inspectie hun contract met de fraudeur verbreken. De hoofdelijke aansprakelijkheid zal dan niet spelen. Ze zullen wel op zoek moeten naar een andere onderaannemer om de geplande werken uit te voeren.

Bouwunie stelt voor om deze regeling aan te vullen met een lijst van malafide bedrijven, opgesteld door de inspectie, zodat iedereen vooraf weet dat je met de opgelijste bedrijven niet in zee moet gaan.

Opdrachtgevers buiten schot?

Volgens de Bouwunie zijn er ook enkele minpunten in het wetsvoorstel. Ten eerste vinden ze het jammer dat de particuliere opdrachtgevers de dans ontspringen. Na verwittiging door de inspectie kunnen particulieren immers ook beslissen de samenwerking met de fraudeur stop te zetten.

Ten tweede zijn ze niet echt gelukkig met de herinvoering van een ketenaansprakelijkheid voor sociale en fiscale schulden. Wanneer er in een keten van aannemers-onderaannemers iemand in die keten frauduleus werkt, kunnen de anderen uit diezelfde keten – ook de bonafide bedrijven – opdraaien voor de sociale en fiscale schulden van de fraudeur. Met uitzondering van de opdrachtgever.

‘Het is onaanvaardbaar dat een professionele opdrachtgever hier niet aansprakelijk is. Indien iedereen uit de keten moet weten wie er allemaal in de keten zit, wat die precies uitspoken en daarvoor verantwoordelijk zijn, dan ook de opdrachtgever’, zodus de Bouwunie. (RDM)

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels