Waaruit bestaat de bescherming van de woning van een zelfstandige?

Waaruit bestaat de bescherming van de woning van een zelfstandige?

Recht en financiën

Ons land telt zo'n 340.000 eenmanszaken. Dat is maar liefst een kwart van alle bedrijven. Voor deze zelfstandigen hebben we goed nieuws: hun woning is sinds kort beter beschermd tegen inbeslagname bij een faillissement. Hoe zit de vork precies in de steel?

Wie kiest voor het statuut van zelfstandige, is graag eigen baas op de werkvloer. Maar daar staat natuurlijk ook een zeker risico tegenover. Voor wat hoort wat. Het aantal faillissementen in ons land is de laatste maanden dan wel gedaald ten opzichte van vorig jaar, maar elke maand moet toch nog een 150-tal zelfstandigen de boeken neerleggen. Gelukkig is er onlangs een belangrijke wetswijziging doorgevoerd. Sinds begin juni wordt de woning van zelfstandigen – die failliet gegaan zijn – namelijk beter beschermd tegen inbeslagname door schuldeisers. Uw leveranciers, uw bank, de fiscus enzovoort kunnen uw woning dus niet meer zomaar laten verkopen als de zaken mislopen. Deze nieuwe maatregel hebben we te danken aan (voormalig) minister van Middenstand Sabine Laruelle van de Waalse MR. Hiermee wil ze het ondernemerschap in België verder aanwakkeren.

Hoofdberoep en hoofdverblijfplaats

Door deze nieuwe wet kan u als zelfstandige uw beroepsrisico dus enigszins beperken. In het juridische vakjargon spreken we over de ‘onbeslagbaarheid’ van de woning. Maar wat zijn nu precies de voorwaarden? Allereerst: de beschermingsregeling geldt in principe alleen voor zelfstandigen. Meer bepaald: diegenen die een beroepsactiviteit in hoofdberoep uitoefenen en niet door een arbeidsovereenkomst of een statuut verbonden zijn. Alle eenmanszaken en vrije beroepen dus. Zelfstandigen in bijberoep komen niet in aanmerking. Ter info: bestuurders en zaakvoerders van vennootschappen worden niet uitdrukkelijk van de nieuwe beschermingsregeling uitgesloten. Maar daar-over is het laatste woord wellicht nog niet gezegd.

De nieuwe beschermingsregel heeft ook enkel betrekking op de hoofdverblijfplaats van de zelfstandige. Kortom: het onroerend goed waarin u met uw gezin of als alleenstaande gewoonlijk leeft. Ook als u die woning zowel professioneel als privé gebruikt, kan u van deze bescherming genieten. Gelukkig maar, want het gebeurt wel vaker dat een woning gedeeltelijk voor de beroepsactiviteit gebruikt wordt. Bijvoorbeeld wanneer er in het gebouw een winkel of kantoorruimte gevestigd is. In dat geval is de mate van bescherming wel afhankelijk van het percentage van beroepsgebruik. Zolang de voor professionele doeleinden gebruikte oppervlakte maar minder dan 30 % van de totale woningomvang bedraagt, zit u safe. Bedraagt de professionele oppervlakte 30 % of meer, dan kan alleen het deel van de woning dat dient als hoofdverblijfplaats onbeslagbaar verklaard worden. Als u dus als zelfstandige van

plan bent om te bouwen, is het belangrijk om rekening te houden met deze verdeelsleutel. Uw architect en uw boekhouder kunnen u hierbij helpen.

Verklaring afleggen

Geniet u deze bescherming zomaar? Neen. U moet – samen met uw eventuele partner of mede-eigenaar – vooraf een verklaring afleggen bij de notaris, waarin u aangeeft van de maatregel gebruik te willen maken. De instemming van uw echtgenoot of echtgenote is steeds vereist. Deze ‘verklaring van onbeslagbaarheid’ moet vervolgens ingeschreven worden in het daartoe bestemde register van het lokale hypotheekkantoor. Het tarief hiervoor is vastgelegd bij wet: 1000 euro (500 euro notariskosten en 500 euro registratierechten).

Houd er wel rekening mee dat de bescherming enkel geldt voor professionele schulden en tegen schuldeisers die ontstaan zijn na de inschrijving van de verklaring. Als u dus al beroepsschulden had in het verleden, dan kan u die niet omzeilen met de nieuwe wet. En privéschulden of schulden van gemengde aard (gemengd professioneel en privé) vallen sowieso buiten deze regeling. De wet beschermt overigens ook niet tegen schulden die naar aanleiding van een misdrijf ontstaan zijn – zoals fiscale fraude. En vergeet niet: deze bescherming betekent niet dat u uw schulden niet meer moet afbetalen als het mis zou lopen. Ze houdt alleen in dat uw woning er niet meer voor verkocht kan worden.

Ook niet onbelangrijk: als u zo’n ‘verklaring van onbeslagbaarheid’ hebt afgelegd, dan zal uw bankier u wellicht andere waarborgen vragen als u bijvoorbeeld komt aankloppen voor een krediet. De bank neemt immers geen risico’s … Misschien vraagt men u zelfs om de verklaring opnieuw in te trekken.

Tekst Roel Van Espen

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels