Wat als je tuin te klein is voor een vijver?

Vijvers en zwemvijvers

Water heeft een magische aantrekkingskracht. Maar niet iedereen heeft de ruimte om een vijver te installeren. Een rustig waterelement of een borrelsteen passen zelfs op het terras.

Water heeft een magische aantrekkingskracht. Maar niet iedereen heeft de ruimte om een vijver te installeren. Dat geeft niet: een rustig waterelement of een borrelsteen past zelfs op het terras.

Het kiezen van een geschikt waterelement is niet altijd gemakkelijk en het blijft een kwestie van smaak. In de toonzalen worden die fonteintjes en andere waterornamenten mooi voorgesteld met planten en andere accessoires, zodat je het risico loopt een model te kiezen dat niet past op jouw terras. Wees daarom kritisch en laat je niet verleiden tot een impulsaankoop. Verlies vooral de afmetingen (meet vooraf even op hoeveel plaats je ter beschikking hebt) en het totale gewicht (gevuld met water en voorzien van een pomp) niet uit het oog. Op een klein appartementsterras kan je nu eenmaal geen 100 kilo zware borrelsteen kwijt. In sommige gevallen kan je een complete kit kopen (alle toebehoren inbegrepen), zoniet dan zal je pomp, kranen, leidingen… apart moeten aanschaffen. Opgelet dus bij prijsvergelijkingen.

Technische elementen

Voor elk waterornament heb je een aansluiting nodig op de elektrische installatie voor het aandrijven van de speciale waterpomp. Deze pompen zijn gebouwd voor een continu gebruik bij een zo laag mogelijk verbruik. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende vermogens en met alle mogelijke toebehoren.

Voor de verplaatsbare elementen kan je een waterdicht of spatwaterdicht stopcontact installeren dat zelf bediend wordt door een dubbelpolige schakelaar. Zo kan je gemakkelijk de pomp afzetten voor onderhoud, ‘s nachts of bij afwezigheid. Je kan natuurlijk ook met een tijdschakelaar werken die de pomp op vastgestelde tijden doet werken.

Om de waterdichtheid van een stopcontact (of schakelaar) aan te duiden, wordt een IP-code gebruikt. Gebruik minstens een element van IP44. Beter, maar duurder, zijn elementen met beschermingsgraad IP55. De vast opgestelde toestellen sluit je via een dubbelpolige schakelaar (eventueel binnenshuis geplaatst) aan op het elektrische net.

Belangrijk: Sluit een onderwaterpomp die werkt op 220V steeds aan op een circuit dat beveiligd is met een verliesstroomschakelaar.

Een aansluiting op de waterleiding is niet nodig, omdat het bij deze toestellen om een gesloten circuit gaat. Ze worden gevuld voor ingebruikname en verder worden ze regelmatig bijgevuld in functie van het waterverlies.

Een waaier van mogelijkheden

Heb je een terras of beter nog, plan je de bouw van een terras? Ben je een handige knutselaar en creatief? Dan kan je een ‘waterloopje’ inbouwen. Dat kan je uitvoeren in zink of koper (bijvoorbeeld met stukken dakgoot die je aan elkaar soldeert), die je zo plaatst dat de bovenkant ervan gelijk komt te liggen met de afwerkingslaag van je terras. De afloop laat je uitmonden in een ingegraven bak (te koop in tuincentra). Als je op de bak een stevig rooster plaatst en daarbovenop keien legt, dan kan het onderaan opgevangen water met behulp van een fonteinpomp terug naar het begin van je waterloopje gepompt worden. Afhankelijk van de opstelling en van het hoogteverschil dat je kan creëren tussen uitloop en waterbak, kan je hier ook een klein watervalletje voorzien. Met een aangepaste verlichting wordt dit een mooi gezellig hoekje op een warme zomeravond. Behalve met metaal kan je ook werken met polyester (info kan je vinden op www.vosschemie.be), waarmee je meer ontwerpvrijheid krijgt.

Een andere mogelijkheid zijn de borrelaars. Bij dit type stroomt het water langzaam uit een opening bovenaan een steen (natuursteen of kunststeen) en dit uit één of meerdere gaten. Als er meer gaten zijn, dan heb je ook verschillende watertoevoeren. Let erop dat je dan ook gemakkelijk bereikbare kranen in de leidingen aansluit om de verschillende debieten afzonderlijk te kunnen regelen.

Je vindt zelfs al complete watervalletjes (zonder pomp!). In polyester weliswaar, maar ze zijn wel een natuurgetrouwe nabootsing van rotssteen. Voor zo’n polyester ornament (+/-160 cm lang, 50 cm breed en 20cm diep en met een gewicht van 12,5 kg), bijvoorbeeld, betaal je zo’n 150 euro.

Gezien de waaier aan mogelijkheden (je hebt ook kleine borrelstenen die perfect in huis passen), is de waaier aan prijzen navenant: van heel goedkoop tot spectaculair duur. Afhankelijk van de grootte, de materialen en de technische mogelijkheden.

Waterschade

Een waterpunt werkt natuurlijk met water. En al werkt alles nog zo goed, wegspattend en -druppelend water zal moeilijk te vermijden zijn. Zorg ervoor dat dit water nergens schade kan veroorzaken. Stilstaand en stagnerend water kan zelfs in kleine hoeveelheden metaal doen roesten en hout doen rotten. Voor vast opgestelde waterpunten moet je daarom vooraf grondig nadenken over waar en hoe je de toestellen gaat opstellen.

Drie tips:

1. Vermijd dat opspattend water tegen een muur terechtkomt. Tenzij dit speciaal voorzien is bij het gekozen model en er ook een degelijke muurafscherming (in natuursteen bv.) bijgeleverd is.

2. Vermijd dat er veel spatwater op het terras terechtkomt. Niet alleen is dit gevaarlijk (een nat terras betekent slipgevaar), de constante vochtigheid zal de groei van groene algen op het terras ook bevorderen.

3. Voorzie onder de toestellen zelf een goede waterdichting om het insijpelen van vocht te voorkomen.

Voor verplaatsbare ornamenten stelt het probleem zich minder. Je kan ze immers regelmatig verplaatsen (al zijn er verplaatsbare ornamenten die daarvoor echt te zwaar zijn) en de ondergrond laten drogen.

Vorst: de vijand van water

Voor deze kleine waterornamenten is vrieskou een probleem. Water bevriest al bij 0°C, maar het is vooral bij het dooien dat er problemen ontstaan: water heeft immers zijn grootste dichtheid bij 4°C. Deze anomalie doet grote drukkrachten ontstaan in de leidingen. Zelfs metalen leidingen kunnen daardoor openbarsten.

Verplaatsbare ornamenten kunnen leeggemaakt en vorstvrij opgeslagen worden. De vast opgestelde apparaten worden leeggemaakt en de pomp wordt losgekoppeld, geleegd en opgeslagen. De bak (in welke vorm ook) wordt best afgedekt om te vermijden dat hij vol geraakt met afvallende bladeren of ander zwerfvuil.

Opmerking: grotere tuinvijvers zijn ingegraven in de grond. De onderste waterlagen zullen daardoor niet gemakkelijk bevriezen. Een vijverdiepte van ongeveer 1 meter is meestal voldoende om te beletten dat het water bevriest. Zo kunnen vissen en andere waterdieren overleven op voorwaarde dat er altijd een opening in het ijs blijft.

Water verdampt

Een borrelsteen of een waterelement vormt een gesloten watercircuit. Dat wil zeggen dat dezelfde hoeveelheid water altijd wordt rondgepompt. Toch is er altijd waterverlies: door spatten, misschien door minuscule lekken én door verdamping op de warmere dagen. De hoeveelheid water in het circuit zal dus langzaam verminderen. En dat betekent dan weer dat opgeloste stoffen (zoals kalk) zich progressief kunnen afzetten en lelijke vlekken kunnen veroorzaken. Om problemen te vermijden, gebruik je dus best zacht water, regenwater bijvoorbeeld.

Ondanks alles kan zich na verloop van tijd algenvorming voordoen in het water. In de tuincentra vind je speciaal aangepaste producten om dit te verwijderen. Gewoon bleekwater (of javel) helpt ook: een scheutje javel per 10 liter water volstaat meestal. Zoniet, dan moet je de behandeling nog eens overdoen.

Voor grotere vijvers worden uv-filters aangeraden: het water stroomt dan langs een lamp en de uv-straling zal bacteriën en microscopisch kleine algen doden. Voor een kleine waterpartij is dit echter te duur en bovendien overbodig.

Jef Sels

Niet gevonden wat je zocht?

Probeer het nogmaals in onze zoekmachine.

Gerelateerde artikels